รู้หรือไม่ว่าที่นั่ง VIP สำหรับรับชมมหรสพ มีมาตั้งแต่สมัยยุคกรีก-โรมันแล้ว

“ย้อนเวลากลับไปไกลถึง 1,800 ปีก่อน ในสนามกีฬาขนาดใหญ่ประจำเมืองเพอร์กามอน (Pergamon) ที่ปัจจุบันตั้งอยู่ในประเทศตุรกี ชายหนุ่มนามว่า ‘ลูเซียส’ ได้เข้ามาในสถานที่แห่งนี้ด้วยสิทธิพิเศษที่เหนือกว่าคนอื่น

“เพราะในขณะที่ทุกคนต้องพยายามจับจองที่นั่งให้ได้รับชมอย่างถนัดตาที่สุด ลูเซียสกลับมีที่นั่งประจำของเขาอยู่แล้ว เขาเดินตรงไปนั่งอย่างสบายใจ แถมเป็นที่นั่งรับชมมหรสพที่สามารถเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้อย่างชัดเจนที่สุดด้วย…”

ข้อความข้างต้นไม่ใช่เรื่องแต่ง แต่นี่คือชุดความรู้ที่ได้จากการขุดค้นพบหลักฐานที่พิสูจน์ได้จริง และเจ้าหลักฐานนี้เองที่บอกกับเราว่า ในเวลาเกือบ 2,000 ปีก่อน ‘ที่นั่ง VIP’ ได้เกิดขึ้นแล้วในสังคมมนุษย์

เพราะเมื่อปี 2021 ที่ซากปรักหักพังของเมืองเพอร์กามอนในประเทศตุรกี มีการขุดค้นพบ ‘ที่นั่งพิเศษรูปกล่อง’ (Box Seat) ในสถานที่ซึ่งเป็นสนามกีฬาขนาดใหญ่ โดยที่นั่งดังกล่าวนั้นแตกต่างกับที่นั่งโดยรอบอย่างเห็นได้ชัด ตั้งแต่ลักษณะของที่นั่งที่ใหญ่กว่าปกติ ชื่อสลักว่า ‘Lucius’ ที่ปรากฏอยู่ด้านหลัง ไปจนถึงที่ตั้งของเก้าอี้นี้ที่รอบๆ มีพื้นที่ว่างโล่งจนผิดสังเกต นักโบราณคดีจึงสันนิษฐานว่านอกจากความพิเศษของเก้าอี้แล้ว คนที่นั่งแถวดังกล่าวน่าจะได้รับสิทธิพิเศษในเรื่องของพื้นที่ด้วย ที่ไม่ต้องไปเบียดเสียดเหมือนกับผู้ชมท่านอื่น

“ด้วยพื้นฐานของสังคมในยุคนั้น เป็นที่แน่ชัดว่าสถานที่แห่งนี้ต้อนรับคนทุกชนชั้น โดยมันมีความจุที่อาจมากถึง 50,000 ที่นั่ง แต่ในขณะเดียวกัน เราก็จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าพวกเขาก็ให้ค่าชนชั้นสูงมากกว่าคนทั่วไป เพราะเราพบที่นั่งส่วนตัวที่มีการสลักชื่อไว้อย่างน้อยก็ 5 แห่ง ยิ่งถ้าพิจารณาการจัดการพื้นที่โดยรอบ ทั้งหมดนี้ช่างเหมือนกับโซนวีไอพีในสนามกีฬายุคปัจจุบันอย่างไรอย่างนั้น“ เฟลิกซ์ เพียร์สัน (Felix Pirson) ผู้อำนวยการสถาบันโบราณคดีแห่งเยอรมนี กล่าว

โดยหลังจากการค้นพบนี้เกิดขึ้น นักโบราณคดียังคงขยายผลต่อโดยการใช้เทคโนโลยีภาพ 3 มิติในการวิเคราะห์ที่นั่งหินสุดพิเศษนี้เพิ่มเติมด้วย ก่อนจะพบว่ายังมีที่นั่งอีกจำนวนหนึ่งที่น่าจะมีการสลักชื่อเจ้าของที่นั่งไว้ นี่จึงเป็นอีกหนึ่งหลักฐานยืนยันอย่างดีว่า แนวคิดที่จะให้ผู้สูงส่งได้นั่งสบายกว่าทุกคนนั้นปรากฏขึ้นมาตั้งแต่เกือบ 2,000 ปีก่อนแล้ว

แต่นอกจากการค้นพบที่นั่งพิเศษดังกล่าว ในการขุดค้นเดียวกันนี้ นักโบราณคดียังเล่าต่อไปอีกด้วยว่า สนามกีฬาประจำเมืองเพอร์กามอนน่าจะถูกสร้างขึ้นมาเพื่อจำลองการใช้งานของโคลอสเซียม ดังนั้นกีฬาหรือมหรสพที่ปรากฏจึงน่าจะเป็นไปในแนวทางเดียวกัน นั่นคือมีทั้งการต่อสู้ระหว่างนักสู้และสัตว์ ระหว่างนักสู้ด้วยกันเอง และอาจมีให้เห็นถึงขั้นการประหารชีวิตนักโทษต่อหน้าผู้ชม

อ้างอิง

• Inscribed VIP Seats Unearthed at Roman Amphitheater in Turkey. https://bit.ly/3QmrAWY
• Even ancient amphitheatres had VIP box seats! Archaeologists uncover private seating areas with names engraved on them at a 1,800-year-old arena in Turkey. https://bit.ly/3jZZvIN