วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือ เหลือเพียง 336 ตัว อีกไม่เกินยี่สิบปีส่อแววสูญพันธุ์แน่
whale l Florida Fish and Wildlife Conservation
เมื่อปีที่แล้ว มีรายงานว่าสิ่งมีชีวิตยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเลอย่าง ‘วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือ’ เหลืออยู่บนโลก 366 ตัว แต่จากการนับจำนวนหนล่าสุดในปี 2021 พบว่าเหลือแค่ 336 ตัวเท่านั้น
จากจำนวนที่เหลืออยู่คงไม่ต้องกล่าวให้มากความ ก็รู้แน่ว่าสุ่มเสี่ยงต่อการ ‘สูญพันธุ์’ อย่างยิ่ง
เหตุการณ์อันนำมาซึ่งความสูญเสียเกิดจากปัจจัยใหญ่สองประการ คืออุบัติเหตุจากการเดินเรือขนส่งสินค้า และว่ายไปติดเครื่องมือทำประมงพาณิชย์
ก่อนหน้านี้มีการประเมินว่า วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือน่าจะเหลืออยู่ไม่ถึงปี 2040 แน่ๆ เนื่องจากมีอัตราการตายเฉลี่ยอยู่ที่ 18.6 เปอร์เซ็นต์ต่อปี ก่อนที่จะปรับเพิ่มมาเป็น 27.4 เปอร์เซ็นต์ต่อปี
ขณะเดียวเมื่อสำรวจประชากรวาฬอย่างละเอียดยังพบด้วยว่า โลกเหลือวาฬเพศเมียเพียง 100 ตัว และในบางปีไม่พบการให้กำเนิดลูกน้อยเลยแม้แต่ตัวเดียว นั่นก็ยิ่งทำให้โอกาสเพิ่มจำนวนวาฬชนิดนี้เป็นไปอย่างยากเย็น
แต่เดิมเมื่อนมนานกาเล ตอนที่เราเริ่มรู้จักสายพันธุ์วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือ มหาสมุทรของโลกเคยมีพวกมันว่ายเป็นพี่เบิ้มอยู่ประมาณ 21,000 ตัว
แต่ในยุคสมัยของการล่าวาฬเพื่อเอาน้ำมันมาเป็นเชื้อเพลิง เอาเนื้อมาเป็นอาหาร โศกนาฏกรรมทะเลสีแดงก็ทำให้สายพันธุ์นี้ลดลงเหลือไม่ถึง 100 ตัว ในปี 1920 ซึ่งก็เป็นช่วงเวลาที่คนเราเริ่มมีจิตสำนึกอนุรักษ์เพิ่มมากขึ้น
ผลของการเลิกล่าทำให้วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือมี ‘โอกาสที่สอง’ ของชีวิต สามารถขยายเผ่าพันธุ์เพิ่มขึ้นมาเป็น 483 ตัวในปี 2010
ทุกอย่างเหมือนจะเป็นไปในทิศทางที่ดี แต่เมื่อประชากรโลกเพิ่มมากขึ้น คนก็ต้องการอาหารมากขึ้น เช่นเดียวกับการเดินทางและขนส่งทางทะเลเติบโตขึ้น วาฬไรต์แอตแลนติกเหนือก็ถูกฮุบโอกาสของการมีชีวิตไปอีกครั้ง
whale l NOAA
ทุกวันนี้ 25 เปอร์เซ็นต์ของประชากรวาฬไรต์แอตแลนติกเหนือ มีชีวิตพัวพันกับเครื่องมือจับปลาของสหรัฐฯ และแคนาดาอย่างเลี่ยงไม่ได้ ขณะที่ 85 เปอร์เซ็นต์ของจำนวนวาฬทั้งหมดเคยผ่านประสบการณ์ติดอุปกรณ์ตกปลามาแล้วอย่างน้อยหนึ่งครั้ง
หากไม่ถูกพันเกี่ยวรัดแน่นจนตายในทันที ก็อาจตายเพราะพิษบาดแผลจากการติดเชื้อในภายหลัง
ขณะเดียวกันเส้นทางเดินเรือของคนเราก็ดันไปซ้อนทับกับเส้นทางอพยพของวาฬตามฤดูกาลอย่างพอดิบพอดี
เมื่อต่างไม่มีใคร (ยอม) ถอย อุบัติเหตุก็เกิดขึ้นอย่างเลี่ยงไม่ได้
อันที่จริง ตามแนวชายฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกของสหรัฐอเมริกามีประกาศขอความร่วมมือให้เรือลดความเร็วในเส้นทางอพยพของวาฬ นักอนุรักษ์วิเคราะห์ว่า หากลดความเร็วเรือให้เหลือไม่เกิน 10 นอต จะมีโอกาสหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุที่คร่าชีวิตวาฬได้สูงถึง 80-90 เปอร์เซ็นต์
แต่เรือมากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ กลับไม่ปฏิบัติตามประกาศ เนื่องจากระเบียบนี้เป็นเพียงการขอความร่วมมือโดยสมัครใจ ไม่ใช่กฎหมายที่ห้ามอย่างเด็ดขาด หรือมีบทลงโทษเมื่อพบคนทำผิด
เหล่านี้คือปัญหาใหญ่ที่ต้องเร่งแก้โดยด่วน และจำเป็นต้องออกกฎบังคับที่เข้มข้น หากปราศจากการดำเนินการอย่างเด็ดขาดและทันทีทันใด มิเช่นนั้น สิ่งที่คาดกันว่าวาฬไรต์แอตแลนติกเหนือคงอยู่ได้ไม่ถึงปี 2040 คงเป็นจริงๆ แน่
อ้างอิง
- Earth. Right whale populations reach new low. https://bit.ly/3nD6CoP
- The Guardian. North Atlantic right whales may face extinction after no new births recorded. https://bit.ly/3bmqozo
- Deeper Blue. Oceana: Ships Need To Slow Down To Protect Endangered North Atlantic Right Whales. https://bit.ly/3nAodxD