สำหรับคนจำนวนไม่น้อย ‘ชื่อ‘ ไม่ใช่เรื่องใหญ่อะไร แค่เป็นส่วนหนึ่งสำหรับการเรียกแทนตัวเราเท่านั้น แต่สำหรับคนอีกจำนวนมาก ชื่อมีความสำคัญต่อดวงชะตาและความเป็นไปของชีวิตมากๆ จนบางคนเลือกจะไปเปลี่ยนชื่อเพื่อเป็น ‘สิริมงคล‘
บางคนอาจคิดว่านี่เป็นสิ่งที่เป็น ‘ไทยแลนด์โอนลี่‘ หรือเต็มที่ก็เป็นความเชื่อแถวประเทศกำลังพัฒนาในเอเชีย แต่ความเป็นจริง แนวคิดนี้ก็มีปรากฏในโลกภาษาอังกฤษ และมันมีชื่อเรียกว่า Nominative Determinism หรือแปลไทยได้ว่า ‘ชื่อเป็นตัวกำหนด‘
โดยคนส่วนใหญ่ในโลกตะวันตกก็ไม่เชื่อว่าชื่อจะมีความสำคัญระดับกำหนดชีวิตอะไรได้ แต่นักวิจัยก็ดันไปสงสัยและต้องการจะเช็กให้ชัวร์ว่าชื่อของคนนั้นไม่มีผลอะไรกับชีวิตจริงๆ
แต่ผลออกมาก็ชวนช็อก เพราะปรากฏว่ามันมีผลจริงๆ แต่มันอาจไม่ใช่ผลแบบที่ชาวไทยอย่างเราเข้าใจ
คือสำหรับฝรั่ง มันไม่มี ‘ชื่อมงคล‘ อะไรแบบนั้น แต่เวลาพูดถึงภาวะ ‘ชื่อเป็นตัวกำหนด‘ เราจะพูดถึงภาวะที่เราจะเลือกอะไรในชีวิตที่คล้ายๆ ชื่อเราหรือไม่ เช่น เลือกอยู่อาศัยในเมืองที่ชื่อคล้ายกับชื่อตัวเอง เลือกทำงานในอาชีพที่ฟังดูคล้ายชื่อตัวเอง เช่น ถ้าคนชื่อ Dennis ก็อาจจะเลือกไปอยู่ Denver และทำอาชีพ Dentist (หมอฟัน) อะไรแบบนี้
แน่นอนถ้าเราเจอคนแบบที่ว่านี้ เราก็คงจะไม่คิดว่ามันเป็นอะไรนอกจากความบังเอิญ และไม่ได้สังเกตด้วยซ้ำ แต่นักวิจัยเขานำสถิติชื่อ เมืองที่อาศัย และอาชีพของคนจำนวนมหาศาลมาลองดู และไปพบว่ามันมีแพตเทิร์นจริงๆ ที่คนที่จะไปอยู่ในเมืองและประกอบอาชีพที่มีตัวอักษาตัวแรกหรือคำแรกเหมือนชื่อตัวเอง โดยงานวิจัยนี้เผยแพร่ในช่วงเดือนพฤษภาคมผ่านวารสาร Journal of Personality and Social Psychology
ณ ตรงนี้ ก็ต้องเข้าใจว่าสิ่งที่งานนำเสนอนั้นไม่ใช่ ‘เรื่องบังเอิญ‘ ที่คนชื่อหนึ่งจะอยู่ในเมืองที่ตัวอักษรซ้ำกับชื่อของตัวเอง หรือประกอบอาชีพที่มีคำแรกเหมือนชื่อตัวเอง ซึ่งการเคลมแบบนี้มันหมายความว่าในทางสถิติ โอกาสที่คนชื่อ Robert จะเป็น Robber (โจร) นั้นไม่ใช่ 50 เปอร์เซ็นต์ แต่มันมากกว่านั้น ประเด็นคือเท่านี้ มันไม่ได้หมายความว่าคนชื่อ Michel จะต้องเป็น Miner (คนทำเหมือง) Marketer (นักการตลาด) หรือ Medical Doctor (หมอ) เท่านั้น แต่ในทางสถิติบอกว่า คนชื่อนี้มีแนวโน้มที่จะประกอบอาชีพกลุ่มนี้มากกว่าอาชีพที่ตัวอักษรนำหน้าเป็นตัวอื่นนอกจาก M
ซึ่งก็น่าสนใจอีกว่า จริงๆ แล้วประเด็นพวกนี้ไม่ใช่เรื่องไร้สาระ เพราะฝรั่งก็ศึกษาวิจัยอย่างเป็นวิทยาศาสตร์มาเยอะ และงานวิจัยบางชิ้นก็ชี้ให้เห็นจริงๆ ว่าคนมักจะเลือกทางเลือกที่สำคัญๆ ในชีวิตที่ดูสอดคล้องกับชื่อตัวเองอยู่ และงานนี้ก็เป็นอีกหนึ่งงานวิจัยที่ยืนยันว่ามีความเชื่อมโยงบางอย่างจริงๆ
อ้างอิง
- IFLS. Is Nominative Determinism Real? Study Hints At Link Between Your Name And Life Choices. https://shorter.me/JKm78