“ให้นักการเมืองญี่ปุ่นไปดื่มน้ำเสีย ปนเปื้อนกัมมันตภาพรังสีนั่นซะ!” ชาผลไม้ยี่ห้อ Meco ของจีน ใช้ ‘ชาตินิยม’ โปรโมตสินค้าจนยอดขายและหุ้นเพิ่มขึ้น (แต่ก็ลดลงในเวลาอันรวดเร็วเช่นกัน)

กระแสความไม่พอใจของจีนต่อญี่ปุ่นจากกรณีปล่อยน้ำเสียปนเปื้อนสารกัมมันตรังสีที่ผ่านการบำบัดจากโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะลงสู่มหาสมุทรแปซิฟิกในปี 2023 และการปล่อยน้ำเสียอีกครั้งในช่วงต้นเดือนพฤษภาคม 2024 ได้กลายเป็นสิ่งที่บริษัท Xiang Piao Piao หยิบมาใช้เพื่อส่งเสริมการขายสินค้าจนทำให้สินค้าขายดีเป็นเทน้ำเทท่า และทำให้หุ้นของบริษัทเพิ่มขึ้น

เมื่อวันที่ 4 พฤษภาคม 2024 ภาพของปลอกกระดาษสวมแก้วสีเขียวของสินค้าชาผลไม้ยี่ห้อ ‘Meco’ ของบริษัท Xiang Piao Piao ที่คาดว่าขายอยู่ในร้านขายสินค้าเอเชียในญี่ปุ่น ได้กลายเป็นกระแสไวรัลในโซเชียลมีเดียของจีน 

เนื่องจากปลอกกระดาษสวมแก้วมีข้อความทั้งภาษาจีนและภาษาญี่ปุ่นที่ระบุว่า ‘ให้นักการเมืองญี่ปุ่นไปดื่มน้ำเสีย ปนเปื้อนกัมมันตภาพรังสีนั่นซะ!’  ซึ่งเป็นการแสดงจุดยืนถึงเรื่องการปล่อยน้ำเสียที่เกิดขึ้นในเวลาไล่เลี่ยกัน

การกระทำดังกล่าวถูกระบุว่าเป็นฝีมือของพนักงานรายหนึ่งของบริษัทโดยที่บริษัทไม่ทราบ ในตอนแรกที่มีการประเมินว่าพนักงานรายดังกล่าวอาจถูกไล่ออก เพราะทำอะไรโดยพลการ แต่พอกระแสของโซเชียลไปทางบวกต่อการสนับสนุนสินค้า บริษัทก็ได้ตอบแทนพนักงานผู้นี้ด้วยการเซอร์ไพรส์ที่สนามบินด้วยการมอบเงินสดจำนวน 100,000 หยวน (ประมาณ 500,000 บาท) พร้อมกับร่อนจดหมายยกย่องเขา และบริษัทก็เลือกที่จะโปรโมตสินค้าด้วยวิธีดังกล่าวต่อไป

ทั้งนี้มันยังส่งผลต่อยอดขายที่เพิ่มขึ้นด้วย โดยแค่การขายผ่านไลฟ์ระหว่างวันที่ 4-5 พฤษภาคม 2024 ก็ทำยอดขายเพิ่มขึ้นถึง 400 เท่า จาก 2,500 หยวน (ประมาณ 12,000 บาท) เป็น 1,000,000 หยวน (ประมาณ 5,190,000 บาท) ไม่เพียงเท่านั้นหุ้นบริษัทยังเพิ่มขึ้น 10.02 เปอร์เซ็นต์ ในวันที่ 6 พฤษภาคม 2024 อีกด้วย

แต่ทั้งนี้ นอกจากจะมีกระแสชื่นชมแล้ว ก็มีผู้ออกมาแสดงความคิดเห็นและวิพากษ์วิจารณ์เช่นเดียวกัน 

หู ซีหลิน (Hu Xilin) อดีตหัวหน้าบรรณาธิการของหนังสือพิมพ์ Nationalist tabloid Global Times ประณามการทำการตลาดดังกล่าวว่า “เป็นการหลอกลวงผู้บริโภคและละเมิดจริยธรรมทางธุรกิจอย่างร้ายแรง”

ไบรอัน หว่อง (Brian Wong) ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านปรัชญาที่มหาวิทยาลัยฮ่องกง ระบุว่านี่เป็นตัวอย่างที่สะท้อนถึงลัทธิชาตินิยมเชิงพาณิชย์ที่สร้างแบรนด์ผ่านความรักชาติ โดยฉวยโอกาสเก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากกระแสกลุ่มชนชั้นกลางที่ยึดถือชาตินิยมที่กำลังเติบโตในประเทศ

ซึ่งไม่รู้ว่าเป็นเพราะกระแสวิพากษ์วิจารณ์หรือกระแสที่มาเพียงชั่ววูบ ทำให้ภายในไม่กี่วันราคาหุ้นก็กลับลดลง 5.1 เปอร์เซ็นต์ ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2024 และตกลงเรื่อยมา

อีกทั้งพบว่ามีการเปลี่ยนข้อความบนปลอกกระดาษมาเป็น ‘ความภาคภูมิใจของผลิตภัณฑ์ในประเทศ’ เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2024 

อ้างอิง

• Vanessa Cai. ‘Let Japanese politicians drink radioactive waste water.’ How nationalism helped a Chinese drinks firm rise – briefly. https://tinyurl.com/4avtwtnn
• Yimin Wang. Nationalism sells: Xiangpiaopiao profits from anti-Japan sentiment. https://tinyurl.com/4n7sayvp