บางครั้งเราต้องเดินออกจากสิ่งที่รัก เพื่อกลับมาเข้าใจว่า…ทำไมถึงยังรักอยู่? ‘ณัฐ ศักดาทร’ กับ 7 ปีที่ห่างจากเสียงเพลง และ 19 ปีของการเติบโตในฐานะ ‘ศิลปิน’
7 ปี อาจนานพอให้ใครคนหนึ่งเปลี่ยนไป และอาจนานพอให้ความสัมพันธ์ที่เรามีกับบางสิ่งเปลี่ยนไปด้วยเช่นกัน
สำหรับ ‘ณัฐ ศักดาทร’ เวลา 7 ปีที่ผ่านมา คือช่วงเวลาที่ชื่อของเขายังคงปรากฏอยู่ในวงการบันเทิง ผ่านบทบาทและงานแสดงที่หลากหลาย แต่มีสิ่งหนึ่งที่หายไปจากชีวิตอย่างเห็นได้ชัด นั่นคือการมี ‘เพลงใหม่’ เป็นของตัวเอง
น่าสนใจตรงที่ หากย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นเมื่อ 19 ปีก่อน การร้องเพลงกลับเป็นเหตุผลสำคัญที่พาผู้ชายคนนี้เข้ามาอยู่ในวงการบันเทิงตั้งแต่แรก เด็กคนหนึ่งที่เลือกเรียนเศรษฐศาสตร์ไว้เป็นเหมือน ‘Safety Choice’ เผื่อวันที่ความฝันไม่สำเร็จ แต่ในใจก็รู้มาตลอดว่า สิ่งที่อยากทำจริงๆ คือการเป็น ‘นักร้อง’ และอยากใช้เสียงเพลงของตัวเองสร้างความสุขให้คนฟัง

จากวันนั้น ชื่อของณัฐได้เป็นนักร้องอย่างที่ฝัน มีแฟนคลับ มีเพลงเป็นของตัวเอง ผ่านวันที่ต้องพิสูจน์ว่าเขาไม่ได้เป็นเพียง ‘ณัฐ AF4’ แต่คือ ‘Nat Sakdatorn’ (ณัฐ ศักดาทร) ในฐานะศิลปิน ก่อนที่เส้นทางชีวิตจะพาไปพบโลกของการแสดง และในที่สุดก็พาเขาห่างออกจากการทำเพลง จนครั้งหนึ่งความสัมพันธ์ระหว่างตัวเขากับสิ่งที่เคยรักเดินทางไปถึงจุดที่ต้องยอมรับกับตัวเองว่า “หรือเราไม่ชอบสิ่งนี้แล้ว”
แต่บางที การเดินออกจากสิ่งที่เราเคยรัก ไม่ได้หมายความว่าเราจะหมดรักสิ่งนั้นเสมอไป
ณัฐเปรียบช่วงเวลานั้นกับความสัมพันธ์ระหว่างคนสองคนว่า บางครั้งเราต่างต้องการ ‘ระยะห่าง’ เพื่อจะได้กลับมามองเห็นว่า เรายังรู้สึกอย่างไรกับความสัมพันธ์นั้นอยู่ และในช่วง 7 ปีที่เขาไม่ได้มีผลงานเพลงใหม่ แต่เพลงเดิมของเขากลับยังคงเดินทางต่อไป บางเพลงกลายเป็นส่วนหนึ่งของความรัก บางเพลงปรากฏในงานแต่งงาน ขณะที่บางเพลงทำให้คนแปลกหน้าสามารถเดินเข้ามาหาเขา แล้วเล่าถึงช่วงเวลาหนึ่งในชีวิตที่มีเสียงของณัฐอยู่ในนั้น
ปีนี้ (2569) ณัฐ ศักดาทร จึงกลับมาหาดนตรีอีกครั้ง ผ่าน ‘ทีละวัน’ และ ‘ร่ม’ สองบทเพลงที่เกิดขึ้นจากคนคนเดิม แต่ไม่ใช่มุมมองแบบเดิมอีกต่อไป พร้อมกับการเริ่มต้นใหม่ในฐานะศิลปินอิสระที่ต้องเรียนรู้วิธีทำเพลงในโลกที่เปลี่ยนไปแทบทั้งหมด

[จาก ณัฐ AF4 สู่ Nat Sakdatorn ในวันที่นิยามของคำว่า ‘ศิลปิน’ ไม่ใช่นักร้องที่มีแฟนด้อม?]
ก่อนที่ชื่อของ ‘ณัฐ ศักดาทร’ จะเป็นที่รู้จักจากเวที Academy Fantasia ซีซัน 4 ในปี 2550 (2007) ความฝันเรื่องการเป็นนักร้องเกิดขึ้นกับผู้ชายคนนี้มา ‘นานกว่านั้น’ มาก
แม้เส้นทางการศึกษาจะพาเขาไปเรียนเศรษฐศาสตร์ที่ Harvard University แต่ณัฐยอมรับว่า สำหรับตัวเองแล้ว เศรษฐศาสตร์เป็นเหมือน ‘Safety Choice’ มากกว่าจะเป็นความฝันหลักของชีวิต
“เศรษฐศาสตร์มันเป็นเหมือน Safety Choice ว่า ถ้าเราทำความฝันนี้ไม่สำเร็จ เราอาจจะมีความรู้อะไรติดตัวไปทำอาชีพอื่นได้”
เพราะสิ่งที่เขาชอบมาตั้งแต่เด็กคือการร้องเพลง ช่วงที่เรียน High School ในสหรัฐอเมริกา ณัฐพยายามพาตัวเองเข้าไปอยู่ในกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเสียงเพลงให้มากที่สุด ตั้งแต่ละครเพลง การร้องประสานเสียง ก่อนจะออดิชันเข้าไปเป็นสมาชิกวง ‘A Cappella’ เมื่อเข้าเรียนมหาวิทยาลัย
ดังนั้น เมื่อโอกาสจาก AF4 มาถึง เวลานี้จึงดูเหมือนช่วงเวลาที่เด็กคนหนึ่งกำลังได้เดินเข้าใกล้ความฝันที่ตัวเองอยากทำมาตลอด เพียงแต่สิ่งที่รออยู่หลังจากนั้น ไม่ได้มีเพียงการได้เป็นนักร้องอย่างที่ตัวเองจินตนาการไว้
“สิ่งที่เปลี่ยนอย่างแรกเลยคือ…อยู่ดีๆ เราก็มีแฟนคลับ อันนี้เป็นเรื่องใหม่มากในชีวิตนะครับว่า เฮ้ย อยู่ดีๆ ก็มีคนอื่นที่ไม่เคยรู้จักเลยมาเชียร์เราในสิ่งที่เราฝันเว้ย มีคนอยากจะช่วยให้ฝันเรามันไปได้ไกลขึ้นเรื่อยๆ” ณัฐเล่าย้อนกลับไป
สำหรับคนที่บอกว่าตัวเองค่อนข้างเก็บตัวมาตั้งแต่เด็กและมีเพื่อนไม่มาก การพบว่ามีคนจำนวนหนึ่งพร้อมจะรัก สนับสนุน และเอาใจช่วยความฝันของเขา เป็นประสบการณ์ใหม่ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
แต่แทบจะในเวลาเดียวกัน เขาก็ได้รู้จักกับอีกด้านของการเป็นคนสาธารณะเป็นครั้งแรกเช่นกัน
ยุคนั้นอาจยังไม่มี Social Media ในรูปแบบที่พวกเราคุ้นเคยทุกวันนี้ แต่พื้นที่อย่างเว็บบอร์ดและกระทู้ Pantip ก็เพียงพอจะทำให้ ‘ศิลปินหน้าใหม่’ คนหนึ่งได้เห็นความคิดเห็นเกี่ยวกับตัวเองแทบทุกด้าน และณัฐยอมรับว่าเขาเป็นคนหนึ่งที่…ตามอ่านข้อความในโลกออนไลน์ยุคนั้นทั้งหมดเลย… ทั้งหมดที่หมายถึง ทั้งคำชมและคำวิจารณ์

“เรียกว่าช็อกดีกว่าครับ ตอนแรกๆ ที่เจอสิ่งนั้น เพราะความรู้สึกเรามันคือแบบเด็กคนหนึ่งมาตามความฝัน เด็กคนหนึ่งที่อยากร้องเพลง อยากทำให้คนอื่นมีความสุขด้วยการร้องเพลงของเรา เราไม่คิดว่าแบบ อ้าว การร้องเพลงของเราทำให้เขาทุกข์ขนาดนี้ด้วยหรอ” ณัฐเล่า “คงเป็นความทุกข์ของเขามาก ถึงขนาดต้องมาตามด่าเราแบบนี้เลยเหรอวะ”
จากโลกที่เคยมีคนอยู่รอบตัวไม่กี่คน วันหนึ่งกลับมีทั้งคนจำนวนมากที่ชอบเขา และอีกจำนวนไม่น้อยที่พร้อมจะบอกว่าไม่ชอบ การเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันทำให้ณัฐต้องใช้เวลาทำความเข้าใจกับความจริงพื้นฐานข้อหนึ่งของการอยู่ต่อหน้าสาธารณะว่า ไม่มีทางที่เราจะทำให้ทุกคนชอบเราได้
แต่หากคำวิจารณ์เหล่านั้นเคยสร้างความเครียดให้กับเด็กหนุ่มคนหนึ่ง สิ่งนั้นมันก็กลายเป็นแรงผลักให้เขาอยากพิสูจน์ตัวเองในเวลาเดียวกัน
“เอาจริงๆ ตอนแรกๆ ก็คือเครียด” ณัฐยอมรับ “พูดตามตรงครับ พูดแบบไม่โลกสวยอะไรเลย เวลาเจอเรื่องอะไรแบบนี้ แน่นอนว่าต้องเครียด แล้วตัวเราต้องอยู่กับมัน และต้องพยายามเข้าใจความรู้สึกเหล่านั้นด้วย”
“แต่ก็รู้สึกว่าในมุมหนึ่ง อาจจะเป็นด้วยความเป็นตัวเองด้วยแหละ เราก็รู้สึกว่า…มา เดี๋ยวทำให้ดู เดี๋ยวกูพิสูจน์ตัวเองให้ดู”
ความรู้สึกอยากพิสูจน์ตัวเองนั้นทำให้ณัฐเริ่มมองคำวิจารณ์ต่างออกไป จากสิ่งที่เคยสร้างความรู้สึกแย่ กลายเป็นเหมือนแบบฝึกหัดที่บังคับให้เขาต้องเรียนรู้ว่า เสียงไหนควรปล่อยผ่าน และคำพูดไหนควรรับฟัง
“บางคนที่เขาวิจารณ์เราในแง่ลบ บางทีมันเหมือนกลายเป็น Exercise (แบบฝึกหัด) ให้เราต้องลองแยกว่า เฮ้ย คอมเมนต์อันนี้คือด่าอย่างเดียวว่ะ ด่าด้วยอารมณ์ด้วยซ้ำ ไม่มีประโยชน์อะไรเลย แต่บางคอมเมนต์คือเขาวิจารณ์เราจริงๆ เขากำลังบอกอยู่นะว่าเขาไม่ชอบเราด้วยเหตุผลอะไรบ้าง”
อย่างคำวิจารณ์ในช่วงแรกว่าเสียงร้องของเขายังมีลมมากเกินไป เมื่อกลับมาฟังตัวเอง ณัฐพบว่าบางส่วนก็เป็นอย่างที่คำวิจารณ์เหล่านั้นพูด และเลือกนำกลับมาเป็นโจทย์เพื่อพัฒนาการร้องของตัวเองต่อ
และในอีกแง่หนึ่ง คำวิจารณ์จึงกลายเป็นบทเรียนแรกๆ ของการเป็นศิลปิน เพราะก่อนจะรู้ว่าเราควรเปลี่ยนอะไรตามเสียงของคนอื่น ตัวเองอาจต้องรู้ก่อนว่า อะไรคือสิ่งที่ควรฟัง และอะไรคือสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องแบกไว้กับตัว
แต่การพิสูจน์ตัวเองของณัฐในเวลานั้นไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้ชมหรือกรรมการในบ้าน AF
เพราะการก้าวออกมาจาก Reality Show ในวงการเพลงไทยช่วงปลายทศวรรษ 2000 ยังมาพร้อมกับ ‘กำแพงอีกชั้น’ ที่ศิลปินจากเวทีประกวดต้องเผชิญ

“ยุคนั้นในวงการเพลงอาจยังไม่ค่อยชอบคำว่า ‘แฟนคลับ’ เท่าวันนี้ อาจจะยังมีรู้สึกว่า…ศิลปินที่มีแฟนคลับคือไม่ใช่ศิลปินจริงๆ”
ณัฐเล่าต่อว่า ครั้งหนึ่งมีสถานีวิทยุบางแห่งถึงขั้นไม่เลือกเปิดเพลงของศิลปินจาก AF ด้วยภาพจำว่าศิลปินกลุ่มนี้อยู่ได้ด้วยฐานแฟนคลับ มากกว่าผลงานเพลง
“ตอนนั้นวิทยุมันจะมีบางวิทยุที่แบบ ‘อ๋อ…ศิลปิน AF เหรอ เฮ้ย ไม่เปิดเพลงดีกว่า มันไม่ใช่ศิลปินจริงๆ มันดูขายแฟนคลับ มันดูอยู่ได้ด้วยแฟนคลับอย่างเดียว’ เรื่องนี้เป็นสิ่งที่ต้องเผชิญจริงๆ ทั้งกับเรา และคนอื่นๆ”
ความฝันที่เคยดูเรียบง่ายว่า อยากเป็นนักร้อง จึงมีโจทย์ใหม่เพิ่มขึ้นมาโดยไม่ทันตั้งตัว
ณัฐต้องพิสูจน์ว่าตัวเองเป็นนักร้องได้จริงๆ ต้องทำเพลงที่ให้เดินทางออกไปไกลกว่ากว่าพื้นที่ในฐานแฟนคลับ และต้องค่อยๆ ทำให้ชื่อของตัวเองยืนอยู่ได้โดยไม่ต้องมีชื่อรายการประกวดต่อท้าย
“ตอนนั้นก็จะเป็นช่วงที่ต้องใช้เวลาในการพิสูจน์ผลงานตัวเองเหมือนกันนะครับ ในการทำเพลงออกมา กว่าจะเริ่มมีเพลงที่แบบรู้สึกว่าเริ่มมี ‘แฟนเพลง’ ชอบ ที่ไม่ใช่แค่แฟนคลับชอบ อันนี้เป็นแค่เฟสหนึ่ง เฟสที่แบบเปลี่ยนจาก ‘ณัฐ AF4’ มาเป็น ‘Nat Sakdatorn’ (ณัฐ ศักดาทร) เริ่มอิงกับชื่อ AF น้อยลง เริ่มเป็นตัวเองมากขึ้น”
กว่า 19 ปีต่อมา การมีแฟนด้อมกลายเป็นหนึ่งในพลังสำคัญของอุตสาหกรรมบันเทิง และบริบทของการเป็นศิลปินจากเวทีประกวดก็เปลี่ยนไปจากวันนั้นมาก แต่สำหรับณัฐในเวลานั้น การถูกตั้งคำถามว่าเขาเป็น ‘ศิลปินจริง’ หรือไม่ กลับทำให้ความฝันที่เริ่มต้นจากเพียงความอยากร้องเพลง ต้องเติบโตขึ้นพร้อมกับอีกความหมายหนึ่ง
การเป็นศิลปินไม่ใช่เพียงการได้ทำในสิ่งที่ตัวเองรัก แต่คือการสร้างผลงานที่สามารถยืนอยู่ได้ด้วยตัวของมันเอง และบางที นั่นอาจเป็นบทเรียนแรกที่ทำให้ณัฐเริ่มเข้าใจว่า เมื่อเรานำความฝันออกมาอยู่ต่อหน้าผู้คน ความฝันนั้นก็ไม่ได้เป็นของเราเพียงคนเดียวอีกต่อไป
[เมื่อศิลปะ ‘ไม่ได้’ มีไว้เพียงทำให้คนมีความสุขเพียงอย่างเดียว]
ในช่วงแรกของการเข้าวงการเพลง หากถามณัฐว่าอยากเป็นอะไร คำตอบคงไม่ซับซ้อนไปกว่าการเป็น ‘นักร้อง’
เพราะนอกจากการร้องเพลงจะเป็นความฝันที่มีมาตั้งแต่เด็กแล้ว การได้ยืนอยู่บนเวทีในฐานะตัวเองก็ยังเป็นพื้นที่ที่เขารู้สึกเป็นธรรมชาติที่สุด นั่นอาจเป็นเหตุผลที่เมื่อโอกาสจากอีกศาสตร์หนึ่งอย่าง ‘การแสดง’ เดินเข้ามาหา ณัฐกลับไม่ได้รู้สึกหลงรักมันตั้งแต่แรก
หรือพูดให้ตรงกว่านั้นคือ ครั้งหนึ่งเขาเคยไม่เข้าใจด้วยซ้ำว่า…เราจะอยากเป็นคนอื่นไปทำไม?

“เอาจริงๆ ตอนแรกไม่ได้ชอบการแสดงเลย ถ้าไม่ได้เป็น Musical นะครับ” ณัฐตอบ
“ถ้าการแสดงนั้นไม่ได้มีการร้องเพลง เราจะรู้สึกว่าตรงนั้นไม่ใช่พื้นที่เรา เมื่อก่อนตอนแรกๆ จะแบบ ทำไมเราต้องไปเป็นคนอื่น ทั้งที่เราอยากเป็นตัวของตัวเอง เราอยากเป็นศิลปิน ก็เลยไม่เข้าใจการแสดงตอนแรก”
แต่ความรู้สึกนั้นเริ่มเปลี่ยนไป เมื่อณัฐได้แสดงภาพยนตร์เรื่อง Fathers เมื่อปี 2559 ผลงานที่เล่าเรื่องของผู้ชายสองคนซึ่งต้องการรับเด็กมาเลี้ยงเป็นลูก ผลงานกำกับของ พลัฏฐ์พล มิ่งพรพิชิต
สำหรับณัฐ ความสำคัญของภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้อยู่เพียงการได้ทดลองบทบาทใหม่ในฐานะนักแสดง แต่เป็นครั้งแรกๆ ที่เขาได้ลงไปทำความเข้าใจตัวละครอย่างจริงจัง และเริ่มค้นพบว่า การแสดงอาจไม่ได้หมายถึงการทิ้งความเป็นตัวเองเพื่อไป ‘เป็นคนอื่น’ อย่างที่เคยเข้าใจ แต่คือการพยายามทำความเข้าใจว่า…มนุษย์อีกคนหนึ่งเป็นอย่างไร
“มันเป็นเรื่องที่เรารู้สึกว่าเราได้ลงไปคลุกคลีกับการแสดงจริงๆ ได้ไปลองทำการบ้านกับตัวละครแบบลงลึกจริงๆ แล้วก็เลยเริ่มสนุกกับการเข้าใจการแสดง ในฐานะของการเป็น Mission ในการถ่ายทอดความเป็นมนุษย์ของคนหนึ่งออกมา แล้วตัวเองก็เริ่มสนุกมากขึ้น”
ความน่าสนใจของภาพยนตร์ Fathers สำหรับณัฐนั้นยังอยู่ตรงช่วงเวลาที่ภาพยนตร์เรื่องนี้เกิดขึ้น เพราะเขามองว่า ในเวลานั้นบทสนทนาเรื่องความหลากหลายของครอบครัวและสมรสเท่าเทียมยังไม่ได้อยู่ในพื้นที่สาธารณะของสังคมไทยอย่างกว้างขวางเหมือนวันนี้
การตัดสินใจรับบทนี้จึงไม่ได้มีเพียงคำถามว่า “อยากเล่นหรือไม่” แต่ยังมีคำถามในใจของตัวเองอีกว่า งานชิ้นหนึ่งสามารถพาบางประเด็นที่ยังไม่ค่อยถูกพูดถึง เข้ามาอยู่ในบทสนทนาของผู้คนได้หรือเปล่า?
“ตอนนั้นคือแบบยังเป็นยุคก่อนที่คนไทยจะเริ่มมีการพูดถึงและตระหนักรู้เรื่องสมรสเท่าเทียมอะไรเลย เรารู้สึกว่า ประเด็นของตัวละครและการแสดงในบทบาทนี้เป็นเรื่องใหม่ดี แล้วก็น่าจะช่วยให้สังคมเริ่มตั้งคำถามกับอะไรบางอย่างมากขึ้นดี”

ณัฐเล่าว่า ตอนนั้นเขาย้ายไปอยู่กับค่าย GMM Grammy แล้ว และแม้จะมีผู้ใหญ่บางคนในค่ายไม่เห็นด้วยกับการรับภาพยนตร์เรื่องนี้ แต่สุดท้ายเขายังเลือกเล่น เพราะสำหรับณัฐในเวลานั้น ต่อให้หนังเรื่องหนึ่งอาจไม่ได้เปลี่ยนสังคมได้ทันที อย่างน้อยมันก็อาจช่วยเริ่มต้นบทสนทนาบางอย่างที่สังคมยังไม่ค่อยได้พูดถึง
“เราไม่รู้หรอกว่าหนังจะดังแค่ไหน คนดูเยอะไหม แต่เรารู้สึกเรื่องนี้เป็นประเด็นที่ตัวเองอยากมีส่วนร่วมในการ Drive Conversation ให้เกิดขึ้นในสังคมตอนนั้น ก็เลยรับบทนี้”
จากคนที่เคยตั้งคำถามว่า…ทำไมเราต้องไปเป็นคนอื่น? งานแสดงจึงค่อยๆ เปิดพื้นที่ให้ณัฐมองเห็นอีกความเป็นไปได้ด้านอื่นๆ ของการเป็นศิลปิน
แทนที่จะใช้ตัวเองเป็นศูนย์กลางของการถ่ายทอดเพียงอย่างเดียว การเป็นนักแสดงกลับเรียกร้องให้เขาถอยออกจากตัวเองมากขึ้น แล้วพยายามมองโลกผ่านชีวิต ความรู้สึก และเงื่อนไขของมนุษย์อีกคนหนึ่งที่เราไม่รู้จักเขาเลย
หลังจากนั้น ความสัมพันธ์ระหว่างณัฐกับการแสดงก็ค่อยๆ เปลี่ยนไปพร้อมกับวงการบันเทิงไทย
เขามองว่า ละครโทรทัศน์ในอดีตจำนวนมากมักให้น้ำหนักกับเส้นเรื่องของตัวละครพระ-นาง หรือตัวละครเอกของเรื่องนั้นๆ ขณะที่ตัวละครรอบข้างอาจมีพื้นที่หรือมิติไม่มากนัก จนกระทั่งการมาถึงของซีรีส์ยุคใหม่ทำให้ตัวละครแต่ละคนเริ่มมีเส้นเรื่อง มีเหตุผล และมีความเป็นมนุษย์ของตัวเองมากขึ้น
“พอบทเริ่มพัฒนามากขึ้น ตั้งแต่มียุคซีรีส์วัยรุ่นที่มีตัวละครที่มีเส้นเรื่องของตัวเองมากกว่าแค่ 2 คน ตัวละครรอบๆ ก็มีมิติมากขึ้น เราเริ่มดูแล้วสนุก แล้วเราไปเล่นแล้วก็เริ่มสนุกมากขึ้นกับการแสดง”
การเดินออกจากพื้นที่ที่ตัวเองคุ้นเคย จึงไม่ได้ทำให้ณัฐห่างออกจากความเป็นศิลปินอย่างที่เขาเคยกังวลในวันแรก ตรงกันข้าม สิ่งนี้ทำให้ความหมายของคำว่า ‘ศิลปิน’ ในตัวของเขากลับมีพื้นที่กว้างขึ้นกว่าเดิม
เพราะหากณัฐในวันแรกเข้ามาในวงการด้วยความตั้งใจว่าอยากร้องเพลงให้คนมีความสุข งานแสดงก็ค่อยๆ ทำให้เขาเห็นว่า ศิลปะอาจไม่จำเป็นต้องทำหน้าที่สร้างความสุขเพียงอย่างเดียว
บางครั้งมันศิลปะทำให้เราเข้าใจชีวิตที่ไม่ใช่ชีวิตของตัวเอง หรือบางครั้งอาจชวนให้สังคมเริ่มตั้งคำถามกับเรื่องที่ยังไม่เคยตั้งคำถาม และบางครั้ง หน้าที่ของคนสร้างสรรค์ผลงานงานอาจเป็นเพียงการถ่ายทอด ‘ความเป็นมนุษย์’ ของใครคนหนึ่งออกมาให้คนอีกคนได้มองเห็น
บทเรียนจากการเป็น ‘คนอื่น’ จึงดูเหมือนจะพาณัฐกลับมาเข้าใจบางอย่างเกี่ยวกับตัวเองมากขึ้น เพียงแต่ในเวลานั้น เขาอาจยังไม่รู้ว่า ความเข้าใจเรื่องหน้าที่ของศิลปะที่กำลังเปลี่ยนไป จะกลายเป็นความคิดที่พาเขากลับไปหาความฝันแรกของตัวเองอีกครั้งในอีกหลายปีต่อมา

[บางครั้งเราต้องเดินออกจากสิ่งที่รัก เพื่อให้รู้ว่า ‘ยังรัก’ มันอยู่หรือเปล่า?]
แม้งานแสดงจะค่อยๆ กลายเป็นพื้นที่ใหม่ที่ณัฐค้นพบความสนุก แต่ในอีกด้านหนึ่ง ความสัมพันธ์ระหว่างเขากับสิ่งที่เคยเป็นความฝันแรกอย่าง ‘การร้องเพลง’ กลับค่อยๆ เดินทางไปในทิศทางตรงกันข้าม
ไม่ใช่เพราะเขาเลิกรักเสียงเพลงในทันที และไม่ใช่เพราะวันหนึ่งตื่นขึ้นมาแล้วตัดสินใจว่าจะไม่เป็นนักร้องอีกต่อไป แต่ความจืดจางในสัมพันธ์นี้เกิดจากความรู้สึกเล็กๆ ที่สะสมอยู่เรื่อยๆ จนสิ่งที่เคยทำให้มีความสุข เริ่มไม่สนุกเหมือนเดิม
ส่วนหนึ่งมาจากธรรมชาติของงานที่ศิลปินต้องเผชิญ โดยเฉพาะงานแสดงและร้องสดตามอีเวนต์ ซึ่งหลายครั้งมีข้อจำกัดทั้งเรื่องเวที ระบบเสียง และองค์ประกอบที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของศิลปิน
สำหรับคนฟัง สิ่งเหล่านั้นอาจเป็นรายละเอียดที่ผ่านไปพร้อมกับโชว์หนึ่งงาน แต่สำหรับณัฐ การต้องขึ้นไปร้องเพลงโดยรู้ว่าตัวเองไม่สามารถทำให้สิ่งที่อยากสื่อสารออกมาเป็นอย่างที่คิด กลับค่อยๆ ทำให้พื้นที่ที่เคยรักไม่รู้สึกเป็นพื้นที่ของตัวเองอีกต่อไป
“บางทีเราไปงานอีเวนต์ตามพื้นที่สาธารณะหรือศูนย์การค้า แล้วแบบเวทีอาจมีข้อจำกัดบางอย่าง ที่เรารู้สึกว่าตัวเองควบคุมไม่ได้ บางครั้งเกิดเหตุสุดวิสัยหรืออะไรก็ตาม ที่ทำให้ทำได้ไม่เต็มที่ เรารู้สึกว่าเราไม่ชอบ สำหรับเรา เวลาอยู่บนเวที เราก็อยากทำทุกอย่างออกมาให้ดีที่สุดเท่าที่เราจะทำได้”
สิ่งที่ณัฐชอบมากกว่ากลับเป็นคอนเสิร์ตใหญ่ พื้นที่ที่คนดูตั้งใจเดินทางมาเพื่อฟังเพลง และพร้อมจะอยู่กับสิ่งที่ศิลปินต้องการเล่าผ่านแต่ละบทเพลงตั้งแต่ต้นจนจบ โดยเฉพาะช่วงเวลาที่เสียงจากบนเวทีไม่ได้เดินทางไปถึงคนดูเพียงฝ่ายเดียว แต่เสียงของคนดูเดินทางกลับมาหาเขาด้วย
“เวลาเราร้องเพลงตัวเองแล้วคนร้องกลับมา มันเป็นความรู้สึกวิเศษมาก สิ่งที่เราสร้างขึ้นมา เพลงที่เราร้องเข้าไปอยู่ในชีวิตเขา (คนฟัง) แล้วนะ”
ประโยคนี้อาจฟังเหมือนเป็นรายละเอียดเล็กๆ ของการเล่นคอนเสิร์ต แต่เมื่อมองย้อนกลับมาจากวันนี้ กลับคล้ายกับคำตอบที่ณัฐใช้เวลาหลายปีเพื่อทำความเข้าใจว่า อะไรคือสิ่งที่เขารักจริงๆ ในการเป็นนักร้อง

เพราะเมื่อการทำเพลงไม่ได้มีเพียงช่วงเวลาบนเวที ความเหนื่อยอีกแบบก็เริ่มปรากฏชัดขึ้น เมื่อเขาตัดสินใจทดลองก้าวออกจากระบบเดิมๆ ในการเป็นรักร้อง และเริ่มทำเพลงด้วยตัวเอง
‘ฉันเห็น’ คือเพลงที่ณัฐปล่อยออกมาในช่วงปี 2019 และเป็นผลงานแรกที่เขาทำในฐานะศิลปินอิสระ แต่การเป็นศิลปินอิสระ ครั้งแรก ทำให้เขาพบว่าคำว่า ‘ทำเพลงหนึ่งเพลง’ มีรายละเอียดซ่อนอยู่มากกว่าที่เคยคิด
“ตอนทำ ‘ฉันเห็น’ คือเป็นเพลงแรกที่เราออกมาทำด้วยตัวเอง รู้สึกเหนื่อยมาก เราไม่เคยรู้มาก่อนเลยว่าการทำเพลงหนึ่งเพลง ทั้งกระบวนการมีขั้นตอนและต้องทำอะไรเยอะขนาดนี้”
เมื่อไม่มีโครงสร้างของค่ายคอยแบ่งหน้าที่ให้แต่ละฝ่ายร่วมในกระบวนการสร้างสรรค์ผลงาน ศิลปินไม่ได้มีหน้าที่เพียงเข้าห้องอัดเสียงหรือร้องเพลงเพียงแค่นั้น แต่ต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับแทบทุกกระบวนการ ตั้งแต่งบประมาณ การประสานงาน ไปจนถึงภาพที่ผู้ฟังจะเห็นควบคู่กับเสียงเพลง
และเมื่อความเหนื่อยเหล่านั้นสะสมเข้ากับความรู้สึกที่มีต่อการร้องเพลงในช่วงเวลานั้น สิ่งที่เคยเป็นความฝันตั้งแต่วัยเด็กก็เดินทางมาถึงจุดที่ณัฐต้องยอมรับกับตัวเองอย่างตรงไปตรงมา
“มันเหมือนความสัมพันธ์เรากับการร้องเพลงมาถึงจุดที่เราอาจจะไม่ชอบสิ่งนี้แล้วว่ะ”
สำหรับคนที่ใช้เวลาส่วนใหญ่ของชีวิตนิยามตัวเองผ่านการร้องเพลง ประโยคนี้อาจฟังเหมือนจุดจบ แต่ณัฐไม่ได้เลือกหาคำตอบด้วยการฝืนทำต่อ แต่เขาเลือกที่จะถอยออกมา
“เรารู้สึกว่าตัวเองต้องการระยะห่างจากการร้องเพลง เหมือนความสัมพันธ์ระหว่างคนเหมือนกันนะ บางทีเราต้องห่างกันสักพัก เพื่อที่จะดูว่าเรายังรู้สึกยังไงกับมันอยู่”

คำว่า ‘ระยะห่าง’ ของณัฐจึงอาจเป็นสิ่งสำคัญที่สุดของช่วงเวลา 7 ปีที่หายไปจากการปล่อยเพลงใหม่ของตัวเอง
เพราะระยะห่างนี้ไม่ได้บังคับให้เขาต้องรีบตอบคำถามที่ยังคาใจว่าตัวเองยังรักการร้องเพลงอยู่หรือเปล่า และไม่ได้กำหนดว่าหลังจากเดินออกมาแล้ว ตัวเองจะต้องเดินกลับเข้าไปหาเส้นทางเดิมอีกครั้ง
ในช่วงเวลาที่ไม่มีเพลงใหม่ ชีวิตของณัฐยังเดินหน้าต่อ เขามีงานแสดง ได้พบตัวละครใหม่ๆ และใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่อื่นที่ไม่ได้ผูกติดกับการเป็นนักร้องเหมือนในวันแรกๆ ของการเข้าวงการ
ขณะที่คนทำเพลงเลือกหยุดเดินไปกับเพลงของตัวเอง แต่เพลงเหล่านั้นกลับไม่ได้หยุดเดินไปพร้อมกับเขา
และในท้ายที่สุด สิ่งที่ค่อยๆ พาณัฐกลับมาหาการร้องเพลงอีกครั้ง จึงไม่ใช่เพียงความคิดถึงเวที หรือความรู้สึกว่าเวลาผ่านไปนานพอแล้ว แต่เป็นการได้เห็นว่า ในช่วงเวลาที่เขากำลังเว้นระยะเพื่อถามตัวเองว่ายังรู้สึกอย่างไรกับดนตรี เพลงที่เคยสร้างไว้กลับกำลังมีความสัมพันธ์กับผู้คนในแบบที่คนสร้างมันเองไม่เคยคาดคิดมาก่อน
[เพลงยังเดินทางต่อ แม้ในวันที่คนทำเพลงหยุดเดินแล้ว]
ตลอด 7 ปีที่ณัฐไม่ได้ปล่อยเพลงใหม่ เขาไม่ได้มีคำตอบชัดเจนตั้งแต่ต้นว่า วันหนึ่งจะกลับมาทำเพลงอีกหรือเปล่า แต่ระหว่างที่เจ้าของเพลงกำลังเว้นระยะจากความฝันของตัวเอง กลับมีบางสิ่งเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องโดยที่เขาแทบไม่ต้องทำอะไรเลย นั่นคือ เพลงเก่าของเขายังคงถูกเปิด ถูกฟัง และเข้าไปอยู่ในชีวิตของคนอื่น
ณัฐเริ่มเห็นสิ่งเหล่านั้นผ่านเหตุการณ์เล็กๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างการทำงาน บางครั้งเขาไปกองถ่ายในฐานะนักแสดง แล้วมีใครสักคนเดินเข้ามาบอกว่าเคยฟังเพลงของเขา บางคนไม่ได้เพียงจำชื่อเพลงได้ แต่ยังจำได้ด้วยว่าเพลงนั้นเคยอยู่กับตัวเองในช่วงเวลาไหนของชีวิต
“ช่วงที่เราหยุดไป มักจะมีคนเข้ามาหาเราตลอดเวลา สมมติเราไปกองถ่าย เขาก็จะเข้ามาเล่าให้ฟังว่า พี่ณัฐ หนูชอบเพลงนี้ของพี่มากเลยนะ เพลงนี้อยู่กับหนูตอนนั้นตอนนี้ หรือแบบ ‘รักเธอคนเดียว’ เป็นเพลงที่หนูกับแฟนใช้ด้วยกัน”
สิ่งที่เกิดขึ้นทำให้ณัฐค่อยๆ มองเพลงของตัวเองต่างออกไปจากเดิม
เพราะเมื่อเพลงหนึ่งถูกปล่อยออกจากมือคนทำแล้ว ชีวิตของมันไม่ได้ถูกกำหนดด้วยความตั้งใจของเจ้าของทั้งหมดอีกต่อไป เพลงรักเพลงเดียวกันอาจกลายเป็นเพลงของคนสองคน เพลงอีกเพลงอาจถูกพาไปอยู่ในความทรงจำที่ศิลปินไม่มีทางรับรู้ หากวันหนึ่งเจ้าของความทรงจำนั้นไม่ได้เดินเข้ามาเล่าให้ฟังด้วยตัวเอง
หนึ่งในเหตุการณ์ที่ทำให้ความรู้สึกนี้ของณัฐชัดเจนยิ่งขึ้น เกิดขึ้นกับเพลง ‘ฉันเห็น’ เพลงสุดท้ายก่อนที่เขาจะเว้นระยะจากการทำเพลงยาวนานหลายปี

ครั้งหนึ่งเขาได้เห็น อิ้งค์ วรันธร นำเพลงนี้ไปร้องในงานแต่งงานของน้องสาว
“เราไม่ได้รู้จักอิ้งค์เป็นการส่วนตัวนะ แต่เราเห็นอิ้งค์เอาเพลง ‘ฉันเห็น’ ไปร้องในงานแต่งงานน้องสาวเขา แล้วเราก็รู้สึกว่า…เพลงเรามันเข้าไปอยู่ในโมเมนต์ของครอบครัวหนึ่งที่เราไม่ได้รู้จักเขาเลย”
สำหรับศิลปินคนหนึ่ง การมีเพลงถูกเปิดหรือถูกนำไปร้องต่ออาจไม่ใช่เรื่องแปลก แต่สำหรับณัฐ ความหมายของเหตุการณ์เหล่านี้กลับไม่ได้อยู่ที่การพิสูจน์ว่าเพลงเมื่อหลายปีก่อนยังมีคนจำได้ หรือการยืนยันว่าตัวเองยังมีพื้นที่อยู่ในวงการเพลง
สิ่งที่เขามองเห็นกลับเป็นความสัมพันธ์รูปแบบหนึ่งที่เกิดขึ้นระหว่างตัวเองกับคนแปลกหน้า ผ่านสิ่งที่เขาเคยสร้างเอาไว้
โดยเฉพาะสำหรับคนที่บอกว่าตัวเองเป็นคนเก็บตัว หรือ อินโทรเวิร์ต (Introvert) และไม่ได้มีความสามารถจะสร้างความสัมพันธ์กับผู้คนจำนวนมากมายมหาศาลในชีวิตจริงได้ แต่เพลงของเขากลับทำในสิ่งที่ตัวเขาเองทำไม่ได้
“เราเป็นคนเก็บตัว เรารู้สึกว่าในชีวิตจริงเราสามารถไปทำความรู้จักกับคนได้จำนวนจำกัดมาก แต่เพลงของตัวเองเหมือนออกไปพบปะจำนวนคนมาก แทนตัวของเราเอง”
จากเด็กที่ครั้งหนึ่งอยากเป็นนักร้องเพราะอยากใช้เสียงเพลงทำให้คนอื่นมีความสุข ความหมายของการร้องเพลงในวัยนี้จึงเริ่มขยับออกไปไกลกว่าความสุขเพียงอย่างเดียว
เพราะบางเพลงอาจไม่ได้ทำให้คนฟังรู้สึกดีขึ้นเลยด้วยซ้ำ
บางเพลงอาจอยู่กับใครสักคนในวันที่กำลังเสียใจ อาจช่วยบอกความรู้สึกบางอย่างที่เจ้าตัวพูดออกมาไม่ได้ หรืออาจไม่ได้แก้ปัญหาอะไรให้ชีวิต เพียงแต่ทำให้คนคนหนึ่งรู้ว่า ในช่วงเวลานั้นยังมีบางสิ่งที่เข้าใจความรู้สึกของเขาอยู่
“ตอนเด็กๆ ความฝันเราคืออยากร้องเพลงให้คนมีความสุข แต่ตอนนี้เรารู้สึกว่าเพลงมันไม่จำเป็นต้องทำให้เขามีความสุขก็ได้ มันอาจจะช่วยเขาผ่านช่วงเวลาหนึ่งไปได้ ทำให้เขารู้สึกว่ามีคนเข้าใจเขาในวันที่เขาเศร้า เป็นเพื่อนเขา หรือเป็นอะไรบางอย่างในโมเมนต์หนึ่งของชีวิตเขา”
หากงานแสดงเคยทำให้ณัฐค้นพบว่า ศิลปะสามารถพาเราไปเข้าใจ ‘ความเป็นมนุษย์’ ของใครอีกคนได้ การเว้นระยะจากดนตรีกลับทำให้เขาเห็นอีกด้านหนึ่งของความสัมพันธ์นั้น
นั่นคือ หลังจากศิลปินส่งงานออกไปแล้ว เขาไม่จำเป็นต้องรู้ด้วยซ้ำว่ามันจะเดินทางไปหาใคร และบางที เขาก็ไม่จำเป็นต้องอยู่ตรงนั้นในวันที่เพลงกำลังทำงานกับคนฟังด้วยเช่นกัน

“แค่เสียงเราได้ไปอยู่ในโมเมนต์เล็กๆ ของชีวิตใครสักคน เรารู้สึกว่าเติมเต็มสิ่งที่อยู่ในใจตัวเองมากๆ ทำให้เรารู้สึกว่าสิ่งที่เราทำ ชีวิตเรามันมีความหมายมากขึ้น”
นี่อาจเป็นคำตอบที่ณัฐต้องใช้ ‘ระยะห่าง’ หลายปีเพื่อค้นพบ
เพราะตอนที่เขาเดินออกจากการทำเพลง คำถามในใจของเขาคือตัวเองยังรักการร้องเพลงอยู่หรือเปล่า แต่สิ่งที่พาเขากลับมา อาจไม่ใช่การค้นพบว่าเขายังรักการร้องเพลงมากแค่ไหน หากเป็นการค้นพบว่า การร้องเพลงทำให้เขาสามารถรัก เชื่อมโยง และเข้าไปอยู่ในชีวิตของผู้คนได้มากกว่าที่ตัวเขาเองจะทำได้
เมื่อมองจากตรงนี้ การกลับมาทำเพลงหลังห่างหายไป 7 ปีจึงไม่ใช่เพียงการกลับมาประกอบอาชีพเดิมอีกครั้ง แต่เป็นการกลับมาหาความฝันเดิม หลังจากค้นพบเหตุผลใหม่ว่า ทำไมความฝันนั้นจึงยังมีความหมายกับเขา และเมื่อเหตุผลของการทำเพลงเปลี่ยนไป เพลงที่ณัฐอยากเขียนในวันนี้ก็คงไม่สามารถพูดด้วยความรู้สึกแบบเดียวกับณัฐเมื่อ 7 หรือ 19 ปีก่อนได้อีกแล้ว
เพราะคนที่กลับมาเขียนเพลงรักในครั้งนี้ ยังเป็นคนคนเดิม แต่ไม่ได้รักด้วยวิธีเดิมอีกต่อไป
[เมื่อโตขึ้น เราอาจรักใครสักคนต่างไปจากเดิม]
การกลับมาทำเพลงหลังห่างหายไป 7 ปี มีโจทย์หนึ่งที่ณัฐตั้งไว้กับตัวเองค่อนข้างชัด นั่นคือ หากจะกลับมาเล่าเรื่องความรักอีกครั้ง เขาไม่อยากเล่าด้วยสายตาของตัวเองเมื่อหลายปีก่อน
ไม่ใช่เพราะความรักของคนอายุน้อยจะมีความหมายน้อยกว่า แต่เพราะในวันที่ตัวเองเติบโตขึ้น เขารู้สึกว่าคงไม่มีเหตุผลที่จะพยายามเขียนความรู้สึกแบบเดียวกับศิลปินรุ่นใหม่ ซึ่งสามารถถ่ายทอดประสบการณ์เหล่านั้นได้สดกว่าและจริงกว่าตัวเขามาก
“เรารู้สึกว่าตัวเองหายไป 7 ปี แล้วกลับมา เราไม่อยากทำเพลงที่มันเหมือนเดิม เหมือนที่ตัวเองทำเมื่อก่อน เราอยากให้เพลงสะท้อนว่าเราโตขึ้นแล้ว เรามองอะไรเปลี่ยนไปแล้ว เพราะถ้าจะไปทำเพลงแบบ First Love อย่างน้องๆ ศิลปินรุ่นใหม่ในตอนนี้ เขาทำได้ดีกว่าเราอยู่แล้ว ทั้งความสดใหม่ ทั้งช่วงวัย และรู้สึกกับมันจริงกว่าเรา”
สิ่งที่ณัฐอยากเล่าในเพลงของตัวเองจึงไม่ใช่ความรักที่พยายามย้อนกลับไปเป็นหนุ่มกว่าเดิม แต่เป็นความรักในแบบที่ตัวเขาเข้าใจ ณ วันที่กลับมา และหากมองผ่านสองเพลงใหม่อย่าง ‘ทีละวัน’ และ ‘ร่ม’ สิ่งที่เปลี่ยนไปอาจไม่ได้อยู่เพียงวิธีใช้คำหรือซาวด์ดนตรี แต่อยู่ที่วิธีมอง ‘ปลายทาง’ ของความสัมพันธ์
เพลงแรกเริ่มต้นจากการตั้งคำถามกับความคาดหวังบางอย่างที่เรามักวางไว้บนความรัก

เมื่อรักใครสักคน เราอาจอยากรู้ว่าความสัมพันธ์นี้จะเดินทางไปถึงไหน จะอยู่ด้วยกันนานเท่าไร หรืออนาคตที่เคยวาดเอาไว้จะเกิดขึ้นจริงหรือเปล่า สำหรับณัฐ ความฝันเหล่านั้นไม่ใช่เรื่องผิด เพียงแต่เมื่อสายตาจับจ้องอยู่กับปลายทางมากเกินไป เราอาจเผลอลืมสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตรงหน้า
“บางทีเราชอบไปให้คำมั่นสัญญาอะไรใหญ่ๆ กับความรักว่า เราจะอยู่ด้วยกันตลอดไปนะ เราจะแต่งงานกันนะ เราจะมีบ้านด้วยกันนะ เราจะมีลูกด้วยกันนะ เราจะไปเที่ยวที่นั่นที่นี่ด้วยกันนะ แล้วบางทีเรารู้สึกว่าสัญญาหล่านั้นอาจทำให้เรามัวแต่มองปลายทาง จนบางครั้งลืมมองว่า มันดีมากแค่ไหนที่วันนี้เรายังอยู่ด้วยกันนะ”
‘ทีละวัน’ จึงไม่ได้ปฏิเสธอนาคต แต่กำลังชวนเราวิธีอยู่กับความรักอีกแบบหนึ่ง แทนที่จะต้องมีคำรับรองว่าอีกหลายปีข้างหน้าจะยังรักกันเหมือนเดิม เราอาจรับผิดชอบต่อความสัมพันธ์ด้วยสิ่งที่ทำได้จริงกว่า นั่นคือ วันนี้ยังเลือกดูแลกัน และพรุ่งนี้ค่อยเลือกกันใหม่อีกครั้ง
“ความรักมันอาจจะไม่ต้องมีคำมั่นสัญญาอะไรใหญ่โตขนาดนั้นก็ได้ แค่วันนี้แค่เราอยู่ด้วยกัน วันนี้เราดูแลกัน วันนี้เรารักกัน แล้วพรุ่งนี้เราก็ค่อยทำเรื่องพวกนี้อีกทีหนึ่ง ทีละวัน ทีละวัน”
น่าสนใจว่า วิธีคิดแบบ ‘One Day at a Time’ ไม่ได้หยุดอยู่เฉพาะเรื่องความรัก
ณัฐมองว่าวิธีคิดแบบนี้ยังสามารถใช้กับชีวิตได้เช่นกัน เพราะหลายครั้งการมีความฝันที่อยู่ไกลเกินไปทำให้ระยะทางระหว่าง ‘วันนี้’ กับ ‘วันนั้น’ กลายเป็นความเหนื่อย เราเห็นสิ่งที่อยากไปให้ถึง แต่ไม่รู้ว่าจะต้องใช้เวลาอีกเท่าไร ในสถานการณ์แบบนั้น สิ่งที่ทำได้อาจไม่ใช่การรับประกันว่าเราจะไปถึงปลายทาง แต่คือการกลับมาจัดการกับหนึ่งวันที่อยู่ตรงหน้าให้ดีที่สุด
“บางทีเรามองความฝันไกลๆ แล้วมันเหนื่อยมากเลยนะ เหนื่อยว่าเมื่อไหร่จะถึงวะ แต่ถ้าเราโฟกัสว่าวันนี้ทำให้ดีที่สุดก่อน แล้วพรุ่งนี้ค่อยว่ากันอีกที ก็อาจจะทำให้เราอยู่กับชีวิตง่ายขึ้นก็ได้นะ”
ถ้า ‘ทีละวัน’ คือการยอมรับว่าเราไม่จำเป็นต้องรู้ว่าความรักจะไปจบตรงไหน ‘ร่ม’ ก็พาความคิดเดียวกันไป แต่ออกเดินทางในความคิดและความรู้สึกที่ไปไกลกว่าเดิมอีกขั้น เพราะครั้งนี้ แม้แต่การได้เป็น ‘คนที่ถูกรัก’ ก็ไม่ใช่สิ่งที่เราสามารถกำหนดได้

จุดเริ่มต้นของ ‘ร่ม’ มาจากเมโลดี้ที่ ‘ต้อล’ (วันธงชัย อินทรวัตร) เพื่อนร่วมซีซั่นจากบ้าน AF ซึ่งรู้จักกันมายาวนาน 19 ปี ส่งมาให้ณัฐฟัง เมโลดี้ที่เขารู้สึกว่ามีทั้งความคลาสสิก ความสวยงาม และความเศร้าอยู่พร้อมกัน ทำให้ไอเดียของเพลง ‘ร่ม’ ที่เคยมีอยู่แล้วค่อยๆ กลับเป็นภาพในหัวของณัฐแจ่มชัดยิ่งขึ้นกว่าเดิม
ก่อนที่ภาพนั้นจะสมบูรณ์ขึ้นในวันธรรมดาวันหนึ่ง เมื่อเขานั่งอยู่ในคาเฟ่ใกล้ทางด่วนแห่งหนึ่ง แล้วฝนตกลงมาในวันที่ตัวเองไม่ได้พกร่มมาด้วย
“วันนั้นเรานั่งอยู่คาเฟ่แถวทางด่วน แล้วฝนตก เราลืมเอาร่มมา มองฝนแล้วรู้สึกว่าเวลาฝนตก โลกดูหม่นมากเลยเนอะ แล้วร่มมันเป็นของเล็กๆ ที่เราชอบลืมมัน แต่เวลาที่ฝนตก ร่มกลับเป็นสิ่งที่เราต้องการมาก”
จากสิ่งของธรรมดาที่มักถูกพับเก็บไว้ในวันที่ท้องฟ้าสดใส ‘ร่ม’ จึงกลายเป็นภาพแทนของความบางรูปแบบของความสัมพันธ์
ความสัมพันธ์ที่เราอาจไม่ได้เป็นคนสำคัญที่สุด ไม่ได้ถูกเลือกให้เดินข้างหน้าไปด้วยกัน และรู้อยู่แล้วว่าพายุผ่านไปเมื่อไร หน้าที่ของเราก็อาจจบลงตรงนั้น แต่ถึงอย่างนั้น เราก็ยังอยากช่วยให้อีกคนไม่ต้องเปียกฝนอยู่คนเดียว
“มันเลยกลายเป็นไอเดียที่ว่า ถ้าเรารักใครสักคน แล้วเขากำลังเจอพายุในชีวิต เราอยากเป็นร่มให้เขา เราอาจจะไม่ได้เป็นคนที่เขารักก็ได้ แต่เราก็ยังอยากช่วยให้เขาผ่านพายุนั้นไป แล้วพอฝนหยุด เขาก็อาจจะพับเราเก็บไว้ที่มุมเดิมก็ได้”

ความรักแบบนี้แตกต่างจากเพลงรักบางเพลงที่ณัฐเคยถ่ายทอดในอดีตอย่างชัดเจน
เขายกตัวอย่าง ‘ยิ่งคุยยิ่งเหงา’ เพลงที่เล่าความรู้สึกของการต้องรับฟังคนที่เรารักพูดถึงใครอีกคน ทั้งที่ตัวเราเองก็อยากถูกมองเห็น ความเจ็บปวดในเพลงนั้นจึงมี ‘เรา’ เป็นศูนย์กลางอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่เมื่อเวลาผ่านไป วิธีรักของณัฐก็ค่อยๆ เปลี่ยน
“ถ้าเป็นเราเมื่อ 7 ปีที่แล้ว เราอาจจะไม่ได้เขียน ‘ร่ม’ แบบนี้ก็ได้ อย่างเพลง ‘ยิ่งคุยยิ่งเหงา’ จะเป็นความรู้สึกแบบ เรานั่งฟังเธอพูดถึงเขา แล้วทำไมเธอไม่เห็นเราบ้าง จุดโฟกัสเลยอยู่ที่ความเจ็บของตัวเราเอง”
ณัฐในวันนี้ไม่ได้บอกว่าความเจ็บปวดเพลงเดิมๆ ของเขานั้นหายไป แต่การรักใครสักคนแล้วไม่ได้รับความรักกลับมายังคงเจ็บเหมือนเดิม เพียงแต่เมื่อความหมายของการรักเปลี่ยน จุดศูนย์กลางของความสัมพันธ์ก็อาจไม่จำเป็นต้องอยู่ที่คำถามว่า “แล้วฉันจะได้อะไรกลับมา” เสมอไป
“ตอนนี้เวลารักใคร เราจะสนใจที่อีกคนมากกว่า อยากรู้ว่าเขาดีขึ้นไหม เขามีความสุขไหม มากกว่าว่าทำไมเขาไม่คิดถึงเรา ถึงเขาไม่รักเรากลับมันก็เจ็บอยู่ดีนะ แต่เรารู้สึกว่าเราเจ็บดีกว่าเห็นเขาเจ็บ”
หากมองแยกกัน ‘ทีละวัน’ และ ‘ร่ม’ อาจเป็นเพลงรักสองรูปแบบที่แตกต่างกัน เพลงหนึ่งพูดถึงคนสองคนที่กำลังเดินไปด้วยกัน ขณะที่อีกเพลงพูดถึงคนที่อาจไม่มีวันได้เดินเคียงข้างคนที่ตัวเองรัก แต่สิ่งที่ซ่อนอยู่ใต้สองความสัมพันธ์กลับคล้ายกันอย่างน่าสนใจ
นั่นคือ การยอมรับว่าเราไม่สามารถควบคุมปลายทางของความรักได้ทั้งหมด

และบางที การเติบโตของณัฐจึงไม่ได้อยู่ที่การค้นพบวิธีควบคุมชีวิต ความรัก หรืออาชีพให้เก่งขึ้นแต่อาจเป็นการค่อยๆ เรียนรู้ว่า อะไรคือสิ่งที่เราควรทำให้ดีที่สุด และอะไรคือสิ่งที่ต้องยอมปล่อยให้เดินทางไปตามทางของมันเอง เหมือนความรักที่ดูแลกันได้เพียง ‘ทีละวัน’ และเหมือน ‘ร่ม’ ที่รู้ว่าตัวเองอาจถูกพับเก็บในวันที่ฝนหยุดตก แต่ก็ยังเลือกกางออกในวันที่ใครสักคนต้องการ
[กลับมาเป็นศิลปินในโลกที่ไม่เหมือนเดิม]
การกลับมาทำเพลงหลังหายไป 7 ปี ไม่ได้หมายถึงเพียงการกลับไปทำสิ่งที่เคยทำอีกครั้ง
เพราะในช่วงเวลาที่ณัฐเว้นระยะจากการปล่อยเพลงใหม่ ตัวเขาเปลี่ยนไป ขณะเดียวกัน โลกของการเป็นศิลปินก็เปลี่ยนไปไม่น้อยกว่าเขา
หากประสบการณ์จาก ‘ฉันเห็น’ เคยทำให้ณัฐค้นพบว่า การเป็นการเป็นศิลปินอิสระ หมายถึงการต้องรับผิดชอบรายละเอียดมากกว่าที่เคยคิด การกลับมาในปีนี้ ก็ยิ่งทำให้คำว่า ‘ทำเพลง’ ขยายความหมายออกไปอีก
“เราต้องจัดการเองทุกเองแม้กระทั่งเงินแต่ละบาท หรือแม้แต่เวลาทุกวินาทีที่ต้องใช้” ณัฐเล่า “อย่างเรื่องการทำมิวสิกวิดีโอ (MV; Music Video) เราต้องคุยกับทุกทีมเอง MV จะเป็นยังไง คอนเซ็ปต์จะเล่าเรื่องอะไร ในเวลาที่มีจะตัดต่อออกมาเป็นยังไง Color Grading เป็นยังไง ไปจนถึงรายละเอียดเล็กๆ ที่สำคัญอยากปก Single, โลโก้, ฟอนต์ ฯลฯ ทุกอย่างต้องผ่านตาของตัวเองทั้งหมด”
“เพราะทุกเรื่องคือราคาที่ต้องจ่าย ทั้งราคาที่เป็นเงินจริงๆ รวมถึง กำลังกาย กำลังใจ คนรอบข้าง รวมถึงทุกวินาทีที่เราทุ่มเท นี่คือความตั้งใจ ความพยายาม และราคาของคำว่า อิสระ”
การเป็นศิลปินอิสระทำให้ณัฐมีพื้นที่ตัดสินใจว่างานของตัวเองควรเป็นอย่างไรได้มากขึ้น แต่ในเวลาเดียวกัน ความอิสระนั้นก็มาพร้อมความรับผิดชอบที่มากขึ้นตามไปด้วย
และความซับซ้อนยังไม่ได้หยุดอยู่เพียงขั้นตอนการสร้างเพลง เพราะวิธีที่ผู้คน ‘พบ’ เพลงหนึ่งเพลงในวันนี้ ก็ไม่ได้เหมือนโลกดนตรีที่ณัฐเคยรู้จักเมื่อ 19 ปีก่อนอีกแล้ว
“Music มันไม่ใช่แค่ Listening Experience แล้ว แต่เป็น Social Experience ด้วย แล้วก็ยังเป็น Visual Experience ด้วย” ณัฐอธิบาย

ในอดีต การปล่อยเพลงหนึ่งเพลงอาจมีเส้นทางค่อนข้างตรง ตั้งแต่เพลง วิทยุ มิวสิกวิดีโอ ไปจนถึงการโปรโมตผ่านช่องทางต่างๆ แต่ในยุค Social Media เพลงหนึ่งเพลงอาจเดินทางไปหาผู้ฟังผ่านเส้นทางที่คนสร้างไม่เคยวางไว้ตั้งแต่ต้น บางครั้งสิ่งที่ทำให้คนรู้จักเพลงอาจไม่ใช่มิวสิกวิดีโอ หรือแม้แต่เนื้อหาของเพลงด้วยซ้ำ
“ในยุคนี้ บางเพลงอาจกลายเป็นที่รู้จัก เพราะมีคนนำไปใช้กับออนไลน์คอนเทนต์ที่ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับเนื้อหาของเพลงเลยก็ได้”
สิ่งนี้ทำให้การกลับมาเป็นศิลปินของณัฐต้องเกิดขึ้นพร้อมกับการเรียนรู้วิธีสื่อสารแบบใหม่ ตั้งแต่การทำมิวสิกวิดีโอและการโปรโมตในรูปแบบที่คุ้นเคย ไปจนถึงคลิปสั้น การ Collaborate และพื้นที่บน Social Media ที่ศิลปินไม่สามารถรู้ล่วงหน้าได้ทั้งหมดว่า จุดไหนจะกลายเป็นจุดที่ทำให้ผลงานของตัวเองถูกค้นพบ
ใช้เรื่องหลังบ้านของการวางแผนเมมื่อปล่อยเพลงก็ต่างออกไป ทุกวันนี้การปล่อยเพลงหนึ่งเพลงจึงต้องคิดถึงการโปรโมตหลายทาง ทั้งมิวสิกวิดีโอ คลิปบน Social Media หรือการทำงานร่วม (Collaboration) กับคนอื่น แต่ถึงจะวางแผนไว้มากแค่ไหน สุดท้ายก็ไม่มีใครรู้ว่าอะไรจะเป็นจุดที่ทำให้ผู้คนค้นพบเพลงนั้น
สำหรับคนที่ครั้งหนึ่งเคยรู้สึกไม่ชอบการขึ้นเวทีในสถานการณ์ที่ตัวเองไม่สามารถควบคุมคุณภาพของสิ่งที่ออกไปได้ โลกดนตรีในวันนี้กลับเรียกร้องให้เขายอมรับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้มากกว่าเดิมเสียอีก
ศิลปินทุกคนสามารถตั้งใจทำเพลงให้ดีที่สุด ออกแบบภาพและวิธีสื่อสารอย่างละเอียด รวมถึงวางกลยุทธ์เพื่อเพิ่มโอกาสให้ผู้คนได้พบเพลงของตัวเองมากขึ้น แต่ท้ายที่สุดก็ไม่มีใครรู้ว่า ผู้คนจะค้นพบเพลงนั้นจากช่องทางไหน หรือด้วยเหตุผลอะไร
ในขณะที่วิธีพาเพลงไปหาคนฟังเปลี่ยนไป วิธีสร้างเพลงของณัฐเองก็เปลี่ยนไปด้วย
การกลับมาครั้งนี้ เขาตั้งใจเปิดพื้นที่ให้คนทำเพลงรุ่นใหม่และคนที่ไม่เคยร่วมงานกันมาก่อนเข้ามาอยู่ในกระบวนการ โดย ‘ทีละวัน’ เป็นหนึ่งในเพลงที่เกิดขึ้นจากการทำงานร่วมกับโปรดิวเซอร์ที่มีประสบการณ์ต่างรุ่น และทดลองวิธีเขียนเพลงที่ต่างจากระบบซึ่งเขาคุ้นเคย
จากเดิมที่กระบวนการทำเพลงไทยอาจแยกบทบาทค่อนข้างชัดเจน คนหนึ่งเขียนทำนอง อีกคนเขียนเนื้อร้อง ก่อนส่งต่อให้โปรดิวเซอร์ การทำงานครั้งนี้กลับเกิดขึ้นจากคนหลายคนที่นั่งอยู่ใน สตูดิโอเดียวกัน แล้วค่อยๆ สร้างเพลงขึ้นมาพร้อมกัน
“วิธีนี้เป็นวิธีแบบฝรั่งมากขึ้น คือทุกคนอยู่ในห้องเดียวกัน แล้วก็ Jam กันเลย คนนั้นคิดอะไรได้ก็โยนมา คนนี้คิดอะไรได้ก็โยนมา แล้ว Melody มันก็ค่อยๆ เกิดขึ้นตรงนั้นเลย”
สำหรับณัฐ หน้าที่ของเขาในห้องนั้นไม่ได้มีเพียงการเป็นคนร้องเพลงที่รอรับสิ่งซึ่งคนอื่นสร้างเสร็จแล้ว แต่เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของการประกอบเพลงตั้งแต่ต้น โดยเฉพาะการเสนอเมโลดี้จากเสียงที่เกิดขึ้นในหัวของตัวเองระหว่างการทำงาน

การเลือกทำงานกับคนใหม่ๆ จึงไม่ได้มีไว้เพียงทำให้ซาวด์ของณัฐดูทันสมัยขึ้น หรือพยายามไล่ตามสิ่งที่กำลังเป็นกระแส แต่คือการยอมรับว่า หากคนทำเพลงเปลี่ยนไป และโลกที่เพลงจะถูกส่งออกไปก็เปลี่ยนไป กระบวนการสร้างงานเองก็สามารถเปลี่ยนตามได้เช่นกัน
สิ่งที่ณัฐกลับมาหาในปี 2026 จึงไม่ใช่วงการเพลงแบบเดียวกับที่เขาเดินออกมาเมื่อ 7 ปีก่อน และยิ่งไม่ใช่วงการเดียวกับที่เด็กหนุ่มจาก AF4 ก้าวเข้ามาเมื่อ 19 ปีก่อน ที่ครั้งหนึ่ง เขาต้องพยายามเปลี่ยนจาก ‘ณัฐ AF4’ ให้กลายเป็น ‘Nat Sakdatorn’ เพื่อพิสูจน์ว่าตัวเองสามารถยืนอยู่ในฐานะศิลปินได้
แต่การเริ่มต้นใหม่ครั้งนี้ดูเหมือนจะไม่ได้มีโจทย์ว่าจะต้องพิสูจน์ตัวเองว่าเป็นศิลปินจริงๆ อีกต่อไป แต่โจทย์ใหม่กลับกลายเป็นว่า Nat Sakdatorn ในวันนี้อยากเป็นศิลปินแบบไหน
คำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่การกลับไปทำทุกอย่างเหมือนเดิม หรือพยายามวิ่งตามโลกใหม่ให้ทันทุกอย่าง แต่อยู่ที่การรู้ว่า อะไรในตัวเองที่อยากรักษาไว้ อะไรที่พร้อมจะเรียนรู้ใหม่ และอะไรที่แม้จะตั้งใจมากเพียงใด ก็ต้องยอมรับว่าเราไม่มีทางควบคุมปลายทางของทุกอย่างได้ทั้งหมด
เพราะหลังจาก 19 ปี ความฝันของณัฐอาจยังเป็นความฝันเดิม แต่โลกที่เขากำลังนำความฝันนั้นกลับไปวางไว้ ไม่ใช่โลกใบเดิมอีกแล้ว
[ความฝันเดิมของ ณัฐ ศักดาทร ที่ไม่ใช่คนเดิม]
หลังจาก ‘ทีละวัน’ และ ‘ร่ม’ ณัฐวางแผนจะปล่อยเพลงใหม่อีกหนึ่งเพลงภายในปีนี้ ก่อนที่ต้นปีหน้า เพลงเหล่านั้นจะค่อยๆ ประกอบกันเป็น Episode ที่มีเรื่อง ‘ความรัก’ เป็นแกนกลาง
ชื่อก็ถูกคิดเอาไว้แล้ว เพียงแต่ยังไม่ถึงเวลาที่จะบอก ณัฐยิ้มและอุบความลับนี้ไว้ให้รอติดตาม
เช่นเดียวกับปลายทางของการกลับมาครั้งนี้ ที่แม้แต่ณัฐเองก็คงยังไม่รู้ว่าแต่ละเพลงจะเดินทางไปไกลแค่ไหน หรือจะไปตกอยู่ในช่วงเวลาแบบใดของชีวิตใครบ้าง สิ่งเดียวที่ดูเหมือนเขาจะรู้ชัดเจนขึ้นกว่าเมื่อ 19 ปีก่อน คือเหตุผลที่ยังอยากส่งเพลงเหล่านั้นออกไปสู่คนฟัง
“ศิลปินอยู่คนเดียวไม่ได้อยู่แล้ว งานเรามันสร้างขึ้นมาเพื่อเชื่อมต่อและเชื่องโยงกับคน แล้วเวลาผลงานของเราเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ความทรงจำ หรือความรู้สึกของใครสักคนได้ เราก็รู้สึกขอบคุณมาก”

ประโยคนี้ทำให้เรานึกย้อนกลับไปถึงเด็กคนหนึ่งที่เคยเลือกเรียนเศรษฐศาสตร์ไว้เป็น ‘Safety Choice’ เพราะไม่รู้ว่าความฝันอยากเป็นนักร้องจะพาไปได้ไกลแค่ไหน และ 19 ปีที่ผ่านไป เขายังไม่มีทางรู้คำตอบของคำถามนั้นอยู่ดี
เพราะเพลงหนึ่งเพลงอาจดังหรือเงียบหายไปเลยก็ได้
อาจมีคนฟังค้นพบในวันที่ปล่อย หรืออีกหลายปีหลังจากนั้น
อาจกลายเป็นเพลงของคนสองคน หรือเข้าไปอยู่ในงานแต่งงานของครอบครัวที่คนร้องไม่มีวันรู้จัก
สิ่งเหล่านี้ไม่มีอะไรรับประกันได้เลย
แต่บางที ความฝันอาจไม่จำเป็นต้องมี ‘Safety Choice’ รองรับไปเสียทุกอย่าง เพราะหลังจากเดินทางมากพอ เราอาจค้นพบว่า คุณค่าของความฝันไม่ได้อยู่ที่มันพาเราไปถึงไหนเสมอไป แต่อยู่ที่ระหว่างทาง สิ่งที่เราสร้างขึ้นมาเคยเดินทางไปถึงใครบ้าง
และสำหรับ ‘ณัฐ ศักดาทร’
บางที นั่นอาจเป็นเหตุผลที่เพียงพอแล้ว ที่จะกลับมาร้องเพลงอีกครั้ง