งานวิจัยใหม่ชี้ ‘บรรพบุรุษมนุษย์’ อาจเคยอยู่ร่วมโลกกับไดโนเสาร์จริง …แค่เรายังไม่เจอฟอสซิล

ไดโนเสาร์เคยครองโลก แล้วก็มีอุกกาบาตหล่นลงมายังโลกและล้างเผ่าพันธุ์ไดโนเสาร์เมื่อ 66 ล้านปีก่อน นี่เลยทำให้สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมค่อยๆ เกิดขึ้นและ ‘ครองโลก’ ยุคหลังจากไดโนเสาร์หายไปหมดแล้ว และมนุษย์เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ดังนั้นจึงไม่มีทางที่มนุษย์จะอยู่ร่วมโลกยุคเดียวกันกับไดโนเสาร์ได้

อย่างน้อยเราก็ถูกสอนมาแบบนั้น…แต่ความจริงมันเป็นอย่างไรกันแน่?

ในทางชีววิทยา ‘สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม’ ระดับสูงแบบมนุษย์ ถูกเรียกว่า Placental Mammal ซึ่งในทางเทคนิคก็คือพวกสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่ตั้งท้องลูกเป็นเวลานาน และลูกมักจะได้รับอาหารผ่านทาง ‘รก’ และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในระดับนี้ในปัจจุบันก็ได้แก่ หมา แมว กวาง ช้าง กระรอก ลิง ไปจนถึงมนุษย์

ก่อนหน้านี้ การศึกษาวิจัยในยุคปัจจุบันไม่เคยมีใครเจอฟอสซิลของ Placental Mammal เมื่อ 66 ล้านปีก่อน ก็เลยมีแนวคิดว่าสัตว์กลุ่มนี้ ซึ่งเป็น ‘บรรพบุรุษของมนุษย์’ น่าจะเพิ่งเกิดขึ้นหลังอุกกาบาตล้างเผ่าพันธุ์ไดโนเสาร์ไปแล้ว แต่การสรุปแบบนี้คนยุคหลังๆ มองว่ามันง่ายไป เพราะขนาดไดโนเสาร์สายพันธุ์ต่างๆ เอง กว่าเราจะไปเจอซากฟอสซิลและสรุปว่ามันมีจริงๆ ก็ไม่ใช่ง่ายๆ และมันมีความเป็นไปได้ว่า การที่เราไม่เคยเจอฟอสซิลสัตว์ที่เล็กกว่าไดโนเสาร์ เพราะเราไม่คิดว่ามันมี เราจึงไม่เห็นมัน

นักวิจัยก็เลยลองใช้วิธีการทางสถิติกับซากฟอสซิลของ Placental Mammal ยุคแรก มาเทียบกันหลายๆ ชนิด และคำนวณย้อนไปว่ามันน่าจะมี ‘ต้นทางสายพันธุ์’ ที่เกิดก่อนสิ่งพวกนี้จะแยกสายพันธุ์กันตามกระบวนการวิวัฒนาการ หรือพูดง่ายๆ คือถ้าเราเจอฟอสซิลสิ่งมีชีวิตสองสายพันธุ์ที่เป็นญาติห่างๆ กัน เราจะสามารถคำนวณย้อนไปได้ว่ามันน่าจะมีสิ่งมีชีวิตที่เป็น ‘บรรพบุรุษร่วม’ ของสองสายพันธุ์นี้อยู่ในช่วงเวลาก่อนหน้าได้ ซึ่งจะอยู่ก่อนหน้าประมาณเท่าไรๆ ที่ต้องคำนวณเวลาในการวิวัฒนาการแตกเป็นสายพันธุ์ต่างๆ และเราก็จะสามารถอนุมานได้ว่า ‘บรรพบุรุษ’ ที่ว่ามีชีวิตอยู่จริงในช่วงเวลาใด แม้ว่าเราจะยังค้นหาฟอสซิลของมันไม่ครบ

ซึ่งผลสรุปรวมๆ ก็คือ Placental Mammal น่าจะมีอยู่แล้วในยุคที่ไดโนเสาร์ยังครองโลก โดยผลวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Current Biology ช่วงมิถุนายน 2023 ดังนั้นในทางเทคนิค ตามงานวิจัยนี้บ่งชี้ได้ว่า ‘บรรพบุรุษมนุษย์’ เคยอยู่ร่วมกับไดโนเสาร์

แต่ ‘บรรพบุรุษมนุษย์’ ที่ไม่ว่าจะมีหน้าตาเป็นยังไง? ตอนนี้ยังสรุปไม่ได้ เพราะยังหาฟอสซิลไม่เจอ แต่มีการคาดเดากันว่าน่าจะดูเหมือนกระรอกหรือลิงตัวเล็กๆ

นี่เป็นเรื่องใหญ่ที่อาจทำให้เราต้องปรับจินตนาการเกี่ยวกับอดีตไปนิดหน่อย เพราะการบอกว่าลิงเคยอยู่ในยุคเดียวกับไดโนเสาร์ มันน่าจะไม่ใช่เรื่องน่าขันอีกต่อไปแล้ว

อ้างอิง

• ScienceDaily. Humans’ ancestors survived the asteroid impact that killed the dinosaurs. https://tinyurl.com/y5u9dnvc
• DailyMail. Human ancestors DID live with dinosaurs: New analysis of the fossil record suggests our ancient cousins briefly coexisted with the prehistoric giants. https://tinyurl.com/3ym5j59s