‘ภาษาอเมริกัน’ หรือภาษาอังกฤษ ‘แบบอเมริกัน’ เกิดขึ้นมาเมื่อไหร่และอย่างไร?
แม้ว่าจักรวรรดิอังกฤษจะล่มสลายไปนานแล้ว และสหรัฐอเมริกาก็เสื่อมสถานะผู้นำโลกลงทุกวัน แต่ ‘ซอฟต์พาวเวอร์’ ที่ยังไม่หายไปไหนของโลกภาษาอังกฤษก็คือ คนทั่วโลกก็ยังคงใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษากลางในการสื่อสารอยู่ และมันก็น่าจะเป็นแบบนี้ไปชั่วอายุขัยของคนทุกรุ่นที่อยู่บนโลกทุกวันนี้
อย่างไรก็ดี สำหรับเราที่ไม่ได้ใช้ภาษาอังกฤษเป็น ‘ภาษาแม่’ สิ่งที่เรามักจะไม่สังเกตก็คือ ‘ภาษาอังกฤษ’ มีหลายเวอร์ชัน จะบอกว่า ‘หลายสำเนียง’ ก็ใช่ แต่มันมีมากกว่านั้น เช่นคำศัพท์ต่างๆ ที่ไม่เหมือนกัน การสะกดคำต่างๆ ที่ทุกวันนี้ต่างกันจนต้องนับเป็นคนละภาษาแล้ว ไม่เช่นนั้นจะบอกไม่ได้ว่าแบบไหนคือการสะกดที่ถูกต้อง เช่น
อเมริกันเรียกมันฝรั่งทอดว่า ‘French fries’ อังกฤษเรียก ‘Chips’
อเมริกันเรียกอาคารชุดที่มีหลายครัวเรือนอยู่อาศัยว่า ‘Apartment’ อังกฤษเรียก ‘Flat’
อเมริกันเรียกกางเกงว่า ‘Pants’ อังกฤษเรียก ‘Trousers’
หรือจะเป็นการสะกดที่ต่างเช่น
อเมริกันสะกดคำว่าสีว่า ‘Color’ ส่วนอังกฤษสะกดว่า ‘Colour’
อเมริกันสะกดคำว่าขอโทษว่า ‘Apologize’ ส่วนอังกฤษสะกดว่า ‘Apologise’
อเมริกันสะกดคำว่าเมตรว่า ‘Meter’ ส่วนอังกฤษสะกดว่า ‘Metre’
และนั่นยังไม่นับ ‘การออกเสียง’ คำต่างๆ ที่สองชาติออกเสียงต่างกัน ระดับที่มีความเป็นไปได้ที่คนฟังสำเนียงอเมริกันออกจะฟังภาษาอังกฤษสำเนียงอังกฤษไม่ออก
แต่เคยสงสัยไหมว่าภาษาอังกฤษสองเวอร์ชันนี้เขาแยกกันไปพัฒนาตั้งแต่เมื่อไหร่
บางคนอาจเดาว่า มันน่าจะเกิดมาพร้อมๆ กับการประกาศอิสรภาพของอเมริกาในปี 1776 แต่ในความเป็นจริงมีบันทึกของพวกนักเดินทางมาตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 17 แล้ว ว่า คนอังกฤษที่มาตั้งนิคมอยู่ที่สหรัฐอเมริกามีการใช้ศัพท์แสงที่คนอังกฤษไม่ใช้ และก็มีบันทึกคนที่ตั้งข้อสังเกตแบบนี้มาเรื่อยๆ ตลอดศตวรรษที่ 18 จนอเมริกาประกาศอิสรภาพ
นี่ก็เลยทำให้นักภาษาศาสตร์สันนิษฐานว่า ความจริงแล้วเผลอๆ สำเนียงอเมริกันอาจเกิดขึ้นมาก่อนที่อเมริกันจะแยกตัวออกจากอังกฤษเสียอีก และหลังจากนั้นพวกคำศัพท์ต่างๆ การสะกดคำที่ต่างออกไปก็พัฒนามาเรื่อยๆ จนกลายเป็นภาษาอังกฤษ 2 เวอร์ชันที่ต่างกันในปัจจุบัน
แน่นอนอีกว่า พอสหรัฐอเมริกาเป็นมหาอำนาจหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และเผยแพร่ ‘ภาษาอังกฤษ’ ไปทั่วโลก ภาษาอังกฤษที่เผยแพร่ไปนั้นคือเวอร์ชันอเมริกัน และนั่นก็ทำให้อดีตจักรวรรดิที่พระอาทิตย์ไม่เคยตกดิน (เพราะมีดินแดนทั่วทุกมุมโลก) อย่างอังกฤษเซ็งมาก เพราะภาษาอังกฤษเวอร์ชันที่แพร่หลายไปทั่วโลก ไม่ใช่เวอร์ชันที่ตัวเองใช้ และสุดท้ายคนอังกฤษก็กลายเป็นผู้ที่ ‘พูดภาษาอังกฤษสำเนียงอังกฤษ’ ไปเท่านั้นเอง
และนี่ก็ไม่ใช่เรื่องในอดีตยาวนาน ในปี 1995 เจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ (ที่ตอนนี้กลายเป็นพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 ไปแล้ว) ก็บ่นว่าภาษาอังกฤษแบบอเมริกันส่งผลให้กับคนทั่วโลก โดยพวกอเมริกัน ‘สร้างคำกริยาและคำนามที่ไม่ควรจะมีอยู่’ มากมาย และคนอังกฤษก็ควร ‘ทำให้ภาษาอังกฤษแบบอังกฤษ’ ยังเป็นภาษากลางของโลกอยู่
แน่นอน ผ่านมา 30 ปี สถานการณ์ด้านภาษาก็น่าจะเป็นไปในทางตรงกันข้ามกับที่พระเจ้าชาร์ลส์ต้องการ
อ้างอิง:
- IFLS. When Did ‘American English’ Emerge? https://shorter.me/wJ-Vr