รู้หรือไม่ว่า วัฒนธรรม Food Truck จริงๆ มาจากคนเอเชียในอเมริกา และมันเพิ่งเกิดมาไม่ถึง 15 ปี
ท่านผู้อ่านคงจะเคยเห็นหรือเคยกินอาหารริมทางที่มากับ ‘ฟู้ดทรัค’ (Food Truck) กันมาบ้างแล้ว แต่ท่านผู้อ่านรู้หรือไม่ครับว่า Food Truck แบบที่เรารู้จักกันทุกวันนี้ มันมีประวัติแค่ประมาณ 10 กว่าปีเท่านั้น และมันก็เป็นสิ่งที่โตมาพร้อมๆ กับการใช้อินเทอร์เน็ตของเราๆ นี่แหละ
จริงๆ คอนเซ็ปต์ของ ‘รถขายอาหาร’ นี่ในอเมริกามันมีมาเป็นร้อยปีแล้วและก็มีมาต่อเนื่องเรื่อยๆซึ่งสมัยก่อนโน้นมันก็มักจะขายทั้งขนมและอาหารกินง่ายๆสำหรับชนชั้นแรงงานเป็นหลักจะเป็นแซนด์วิชหรือเฟรนช์ฟรายส์ฮอตด็อกอะไรก็ว่าไปและรถพวกนี้ก็มักจะไปจอดขายตามโรงงานหรือไม่ก็ตามแถบย่านที่ชนชั้นแรงงานอยู่อาศัยกันเป็นหลัก
แต่ที่ว่ามานี่ไม่ใช่ ฟู้ดทรัคแบบที่เราๆ รู้จักกันทุกวันนี้
ฟู้ดทรัคแบบฮิปๆ ที่เราเห็นทุกวันนี้มีต้นกำเนิดมาจากนครลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย มันเริ่มมาในปี 2008 จากที่สองคู่หูอเมริกันเชื้อสายเอเชีย นามว่า เรย์ ชอย (Roy Choi) เชื้อสายเกาหลี และ มาร์ค มันเกวรา (Mark Manguera) เชื้อสายฟิลิปปินส์ ได้มีไอเดียว่าน่าจะลองทำอาหารฟิวชั่นราคาถูกๆ กินง่ายๆ แล้วสร้างแบรนด์มาลองขายในรูปแบบของรถขายอาหารดู ผลก็คือ ร้านฟู้ดทรัคเจ้าแรกนามว่า Kogi Korean BBQ ก็ถือกำเนิดขึ้นโดยอาหารหลักที่ขายคือทาโก้ ที่มีไส้เป็นเนื้อหมูสไตล์เกาหลี
นี่นับเป็นมิติใหม่ของ ‘รถขายอาหาร’ เพราะยุคก่อน ‘รถขายอาหาร’ จะขายแค่อาหารง่ายๆ ไม่ได้ขายอาหารที่มีเอกลักษณ์ที่ไม่สามารถหากินได้ในที่อื่น ซึ่งก็ทำให้การสร้างแบรนด์จึงไม่จำเป็นไปด้วย
แต่ที่เป็นเอกลักษณ์กว่านั้นก็คือ Kogi Korean BBQ นั้นทำการตลาดผ่านโซเชียลมีเดีย ในช่วงปี 2008 ที่ Facebook กับ MySpace ยังสู้กันเป็นเจ้าแห่งเว็บเครือข่ายสังคมอยู่ เว็บที่โผล่มานิ่งๆ แบบไม่มีคู่แข่งแบบเดียวกันก็คือ Twitter
สิ่งที่ Kogi Korean BBQ ทำแบบที่ไม่เคยมี ‘รถขายอาหาร’ คันไหนในโลกทำมาก่อนก็คือ การประกาศให้ชาวโลกรู้ว่าวันนี้ๆ จะไปขายอาหารที่ไหนผ่านทาง Twitter
เราฟังเรื่องนี้ทุกวันนี้ก็คงยักไหล่นะครับว่าใครๆ ก็ทำกัน แต่ตอนปี 2008 นี่ถือว่าเป็นอะไรที่แทบจะปฏิวัติแนวทางการตลาดของอาหารริมถนนเลยทีเดียว
ผลน่ะหรือ? Kogi Korean BBQ ก็ดังระเบิดในช่วงเวลาไม่นานเลยมันโป๊ะเชะมากๆเพราะมันเป็นการเล่นสื่อถูกกลุ่มเป้าหมายด้วยเพราะคนใช้ทวิตเตอร์ยุคนั้นก็คือคนรุ่นใหม่ในเมืองทั้งนั้นและคนพวกนี้ก็กระจุกตัวอยู่มากในลอสแอนเจลิส
หลังจาก Kogi Korean BBQ ประสบความสำเร็จแบบถล่มทลาย ทั้งในแง่ยอดขาย และรางวัล โดย เรย์ ชอย ผู้เป็นคนออกแบบอาหารนี่ได้รางวัลไปเพียบ และตอนหลังติด 1 ใน 100 บุคคลผู้มีอิทธิพลประจำปีของนิตยสาร Times ไปถึง 2 รอบ ต่อจากนั้นกระแส ฟู้ดทรัคในอเมริกาก็เริ่มเกิดขึ้น
ฟู้ดทรัคที่เกิดมาใหม่ตาม Kogi Korean BBQ มีลักษณะร่วมกันคือจะมีการสร้างแบรนด์กันจริงจัง และมีชื่อร้านแบบฮิปๆ และมักจะมีอาหารแบบที่ไม่ได้หากินได้ทั่วไป (ในโซนที่รถไปจอด) พร้อมตั้งชื่อเมนูแบบชิคๆ และขายในราคาที่ถือว่าย่อมเยา (ในมาตรฐานอเมริกา) ซึ่งส่วนใหญ่อาหารพวกนั้นก็จะเป็นอาหารที่จะประกอบบนรถกันแบบสดๆ ร้อนๆ เลยทีเดียว ไม่ใช่ทำสำเร็จแล้วเอามาขาย
กระแสฟู้ดทรัคน่าจะเรียกได้ว่าเกิดมาอย่างพอเหมาะพอเจาะเลยทีเดียว เพราะอเมริกาเกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำยาวนานหลายปี ตั้งแต่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจในปี 2008 ดังนั้นมันจึงเป็นทางออกของคนรุ่นใหม่จำนวนมากที่หางานทำไม่ได้ในช่วงนั้นซึ่งข้อดีของมันก็คือเป็นกิจการที่สามารถเริ่มได้โดยต้นทุนต่ำกว่าการเปิดร้านอาหารอยู่หลายเท่าตัว
ทั้งนี้ฟู้ดทรัคดังๆ ในอเมริกานอกจากผู้ปลุกกระแสอย่าง Kogi Korean BBQ ก็ได้แก่ Grilled Cheeserie จากเมืองแนชวิลล์ รัฐเทนเนสซี ที่เน้นขายแซนด์วิชสารพัดชีส Fukuburger จากเมืองลาสเวกัส รัฐเนวาดา ที่ผสมภาพลักษณ์โฉบเฉี่ยวแบบตะวันออกเข้ากับเบอร์เกอร์ที่มีส่วนผสมแบบญี่ปุ่น ไม่ว่าจะเป็น วาซาบิ ไข่หวาน เห็ดหอม ฯลฯ Maximus/Minimus จากเมืองซีแอตเติล รัฐวอชิงตัง ที่เน้นอาหารที่ทำจากเนื้อหมูและโดดเด่นด้วยรถที่ทำออกมาเป็นรูปหมูโลหะ Luke’s Lobster จากนิวยอร์ค ที่เอากุ้งมังกรสดๆ จากรัฐเมน มาทำ ล็อบสเตอร์โรล (Lobster Roll) ซึ่งร้านนี้ก็เป็นร้านที่มีสาขาไปทั่วโลกแล้ว (ญี่ปุ่นก็ยังมี) เป็นต้น
อย่างไรก็ดี หลังจากกระแสเกิดมาหลายปี ก็เริ่มมีคนเอางบประมาณมากางให้ดูว่ามันก็ไม่ใช่ธุรกิจที่ผลตอบแทนจะงดงามอะไรนัก เพราะถ้าร้านเพียงแค่ ‘พอขายได้’ ในยุคที่ ฟู้ดทรัคปรากฏขึ้นเต็มบ้านเต็มเมือง (ในเมืองใหญ่ๆ ในอเมริกาจะมีฟู้ดทรัคเป็นร้อยๆ เจ้าก็ไม่แปลก) ผลกำไรของเจ้าของมันก็จะแค่พอๆ กับการออกไปทำงานเอาค่าจ้างขั้นต่ำตามกฎหมายเท่านั้นเอง
อ้างอิง
- Los Angeles Times. Kogi Korean BBQ, a taco truck brought to you by Twitter. https://lat.ms/3bbjyA5
- TheHungryDogBlog. Reality Bites – The Economics of Running a Food Truck. https://bit.ly/3oBowsV
- Kogi Korean BBQ. http://kogibbq.com/
- Grilled Cheeserie. http://grilledcheeserie.com/
- Fukuburger. http://www.fukuburger.com/
- Maximus/Minimus. http://maximus-minimus.com/
- Luke’s Lobster. https://www.lukeslobster.com/