ไม่ควรมีใครตกเป็น ‘สนามอารมณ์’ ของใคร ทำไมบางคนถึงโมโหแล้วชอบเอาไปลงกับคนอื่น

ทำอะไรนิดหน่อยก็โดนว่า
ไม่ทำอะไรเลยก็โดนด่า
พูดสิ่งนี้ก็โดนว่า
พูดอีกแบบก็โดนด่า
จะขยับตัวที่ไรก็มีเรื่องให้โดนติโดนตำหนิอยู่ตลอด

เชื่อเลยว่า เราต่างเคยตกเป็นเหยื่อและอาจจะเป็นต้นกำเนิดของเหตุการณ์เหล่านี้กันมาบ้าง ในการเป็นสนามอารมณ์หรือถังขยะรองรับอารมณ์ที่พวกเขาคิดว่าจะแสดงออกอย่างไรก็ได้โดยไม่คำนึงถึงความรู้สึกของอีกฝ่าย

พฤติกรรมนี้ดูเหมือนจะเห็นแก่ตัว ใช่ คงปฏิเสธไม่ได้ แต่ทำไมพวกเขาถึงเลือกทำแบบนั้น? PSYCHOLOGY วันนี้จึงอยากพาทุกคนไปรู้จักกับกลไกการป้องกันตนเอง (Defense Mechanisms) ของมนุษย์

กลไกทางจิตวิทยาเพื่อลดความวิตกกังวลและฟื้นฟูความสมดุลทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นอัตโนมัติโดยไม่รู้ตัว เมื่อเราเจอกับปัญหา ความเครียดต่างๆ ที่สภาวะจิตใจไม่สามารถรับมือได้

สำหรับพฤติกรรมของคนที่ทำให้อีกฝ่ายกลายเป็น ‘สนามอารมณ์’ นั้น เป็นกลไกการป้องกันตนเอง รูปแบบที่เรียกว่า ‘การย้ายที่’ (Displacement) คือ การเคลื่อนย้ายอารมณ์ความรู้สึกด้านลบ ทั้งโกรธ โมโห เครียดของตัวเอง ไปยังที่อื่นที่รู้สึกปลอดภัยและรู้สึกว่าสามารถแสดงหรือระบายความรู้สึกต่างๆ ได้อย่างเต็มที่ ซึ่งอาจเป็นบุคคล หรือสิ่งของ

แน่นอนว่า ผู้ระบายอารมณ์ต้องการรู้สึกดีขึ้น แต่พวกเขาก็หน้ามืดตามัวจนลืมหรือเลือกที่จะไม่ใส่ใจว่า พฤติกรรมที่ทำลงไปนั้นจะไปสร้างบาดแผลและผลกระทบเชิงลบให้กับอีกฝ่ายแค่ไหน โดยส่วนใหญ่คนที่จะกลายเป็นสนามอารมณ์นั้นมักจะเป็นคนใกล้ชิด อย่างครอบครัว เพื่อน คนรัก รวมถึงบุคคลสาธารณะที่หลายคนมักลืมไปว่า พวกเขาก็เป็นคนธรรมดาที่มีความรู้สึกเหมือนเรา

นอกจากผลกระทบส่วนตัวที่ต่างฝ่ายต่างมี ฝ่ายถูกกระทำก็ได้รับความเสียหายทั้งในด้านร่างกาย รวมไปถึงจิตใจที่พังทลายลงไป ส่วนผู้กระทำเองก็อาจนำไปสู่สภาวะผิดปกติทางด้านการจัดการอารมณ์ จนกลายเป็นคน toxic ที่แพร่พิษไปทั่ว จนนำไปสู่ปัญหาความสัมพันธ์ตามมา เนื่องจากพฤติกรรมนี้จะทำให้เกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ที่ส่งต่อก้อนอารมณ์ไม่ดีใส่กันไปเรื่อยๆ ไม่รู้จบ

ดังนั้น จะดีกว่าไหมหากเราจะหยุดวงจรนี้ toxic นี้ ด้วยการเปลี่ยนแปลงความคิดและพฤติกรรมของตัวเอง เช่น หากหงุดหงิดจากงานแล้วคุณตะคอกใส่คนรัก ให้หยุด แล้วออกไปใช้เวลาสักครู่เพื่อเรียกสติตัวเองกลับมาอีกครั้ง

อย่าลืมที่จะกลับไปขอโทษคนรัก จากนั้นพยายามหาวิธีการระบายอารมณ์ที่ช่วยให้วุฒิภาวะทางอารมณ์พัฒนาขึ้น เช่น การจดบันทึก เล่นกีฬา หางานอดิเรกต่างๆ ทำ หรือหากไม่หายจริงๆ ปัจจุบันก็มีเหล่าสตูดิโอที่เปิดให้ทำกิจกรรมทางศิลปะเพื่อระบายอารมณ์โดยเฉพาะ เป็นต้น