กระต่ายไลออนเฮดครองเมือง จากสัตว์เลี้ยงน่ารักน่าสงสารที่ถูกปล่อยทิ้ง กลายมาเป็นสัตว์รุกรานที่คนเกลียดชัง

คงไม่มีใครเคยคิดว่าวันหนึ่ง ‘กระต่ายไลออนเฮด’ สัตว์น่ารักที่คนชอบซื้อมาเลี้ยงจะถูกเรียกว่า ‘สายพันธุ์รุกราน’ (Invasive Species) ในท้องถิ่นได้ เพราะดูอย่างไรน้องๆ พวกนี้ก็ไม่น่าจะมีพิษมีภัยสักเท่าไหร่นัก – แต่ในเมื่อมันเกิดขึ้นแล้วก็คงปฏิเสธความจริงไม่ได้

เหตุการณ์รุกรานของกระต่ายไลออนเฮด เกิดขึ้นในชุมชนเล็กๆ ย่านชานเมืองฟอร์ตลอเดอร์เดล ในฟลอริดา เรื่องมันเริ่มจากมีคนแอบลักลอบเพาะพันธุ์เจ้าต่ายพวกนี้แบบผิดกฎหมาย แต่วันดีคืนดีเจ้าของก็ดันย้ายไปที่อื่นโดยทิ้งน้องๆ เอาไว้เผชิญชะตากรรมลำพัง

ไม่มีใครรู้หรอกว่ากระต่ายมันหลุดออกมาอีท่าไหน หรือเจ้าของเดิมจงใจปล่อยน้องๆ เอง แต่จากนั้นมากระต่ายในกรงเลี้ยงก็กลายเป็นกระต่ายป่า (หรือจะเรียกกระต่ายเมือง?) กระโดดเพ่นพ่านไปทั่ว จนกลายเป็นจุดสนใจของผู้คน ใครผ่านไปผ่านมาก็ต้องหยุดแวะลงไปทักทายลูบคลำอยู่เป็นประจำ

ด้วยความเป็นสัตว์ตัวเล็กขนฟูน่ารักน่าเอ็นดู ก็อดไม่ได้ที่คนในชุมชนจะรู้สึกหลงรัก ต่างคนต่างช่วยกันดูแล นำอาหารมาเลี้ยง บรรดาเด็กๆ เองก็ชอบ เหมือนได้เพื่อนใหม่ กลายเป็นที่รักใคร่ของผู้คนอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง

และไม่น่าเชื่อว่ากระต่ายสายพันธุ์ที่มนุษย์เพาะขึ้นมาเป็นสัตว์เลี้ยงในบ้านจะสามารถเอาตัวรอดในธรรมชาติมาได้ถึง 2 ปี มิหนำซ้ำยังให้กำเนิดลูกหลานรุ่นต่อมา จนตอนนี้ทั้งเมืองมีกระต่ายน้อยวิ่งเล่นอยู่ร่วมๆ 100 ตัวเข้าไปแล้ว

อย่างไรก็ตาม ในความเป็นสัตว์ที่ไม่ได้ถูกธรรมชาติออกแบบมาให้อยู่ร่วมกับเมือง แม้กระต่ายน้อยทั้งหลายจะไม่ได้เป็นอันตรายอย่างงูหลามพม่าที่ไล่ล่าสัตว์พื้นเมืองในป่าฟลอริดาไปเสียเหี้ยน แต่มันก็มีนิสัยไม่น่ารักบางประการ จนนานวันเข้าคนในชุมชนก็เริ่มระอากับพฤติกรรมของมันอยู่เช่นกัน

โดยความน่ารำคาญของเจ้าไลออนเฮดนั้นมาจากนิสิยชอบขุดหลุมทำลายหญ้าและสวนหน้าบ้านคนไปทั่ว ขับถ่ายเรี่ยราด บางตัวก็เที่ยวกัดสายไฟจนขาด ขณะที่พอจำนวนเริ่มเพิ่มมากขึ้น การจราจรในเมืองก็ต้องหลบเลี่ยงเจ้าต่ายจนคนใช้รถราเสี่ยงเกิดอุบัติเหตุหลายครั้ง

เมื่อเหตุการณ์ดังว่าเกิดขึ้นซ้ำๆ หลายๆ ครั้ง แต้มบุญความน่ารักที่สะสมมาก็ลดลงในทันตา

ตามความเห็นของคนในชุมชนต่างก็บอกเป็นเสียงเดียวกันว่า “ชอบมันนะ แต่ถ้าไม่มีมันจะดีกว่า”

ในตอนแรกความน่ารำคาญที่เกิดขึ้นทำให้เสียงส่วนใหญ่เห็นว่าควรกำจัดมันไปให้หมดเรื่องหมดราวเสียเถอะ แต่สุดท้ายด้วยความสงสาร (กับแต้มบุญที่ยังพอเหลืออยู่บ้าง) เลยปลี่ยนใจไปจัดการด้วยวิธีอื่นดีกว่า

กลายเป็นว่าตอนนี้คนในชุมชนเริ่มระดมทุนกันเพื่อตั้งกองทุนกลาง เป็นค่าอาหาร ค่าใช้จ่ายทำหมันกระต่าย จะได้ไม่ต้องออกลูกเพิ่ม หรือเป็นค่าเดินทางในการส่งตัวกระต่ายไปยังสถานที่ต่างๆ หรือใครก็ตามที่ยินดีรับกระต่ายเอาไปเลี้ยงไว้

ในกรณีกระต่ายไลออนเฮด ในฟลอริดา แม้ว่ามันจะไม่ได้สร้างความเสียหายร้ายแรงอะไรมากนัก แต่มันก็เป็นบทเรียนหนึ่งของความไม่รับผิดชอบสัตว์เลี้ยง จนกลายเป็นปัญหาชุมชนตามมา ไม่ต่างจากการเอาหมาเอาแมวไปทิ้งอย่างที่เกิดขึ้นในบ้านเรา

ยังดีที่คราวนี้เป็นแค่กระต่ายไลออนเฮด ถ้าเป็นสัตว์อื่นๆ ล่ะ อาจสร้างความเสียหายได้มากกว่านี้

ในอดีต ชาวออสเตรเลียเคยมีบทเรียนมาแล้ว จากการนำกระต่ายยุโรปมาเลี้ยงแล้วละเลย ปล่อยมันสู่ระบบสิ่งแวดล้อม จนเกิดการกินล้างกินผลาญทำลายพืชพรรณท้องถิ่นเสียจนสูญพันธุ์ไปหลายชนิด

ไม่นับว่า เจ้าต่ายยังบุกทำลายพืชผลทางการเกษตรของชาวไร่ชาวนาเสียหายยับเยิน จนถูกจัดให้เป็นศัตรูทางสิ่งแวดล้อมที่อันตรายเป็นลำดับที่สองรองจากแมว

และจนถึงตอนนี้ออสเตรเลียก็ยังแก้ไขปัญหาที่ว่ายังไม่ได้

ก็หวังว่าชาวเมืองที่กระต่ายไลออนเฮดกำลังครองอยู่นี้จะสะสางเรื่องนี้.ให้ลุล่วงได้โดยเร็ว

อ้างอิง

• Fuzzy invasion of domestic rabbits has a Florida suburb hopping into a hunt for new owners https://shorturl.asia/HZzlC
• Rabbit Free Australia. The Rabbit Problem. https://shorturl.asia/izAlp