2 Min

บุกสถานทูตได้ไหม? รู้จักหลักความละเมิดมิได้ในสถานที่ของคณะผู้แทนฯ

2 Min
406 Views
26 Oct 2020
Highlight
 
  • การประท้วงวันนี้ (26 ตุลาคม) ม็อบสองกลุ่มที่เห็นต่างกันเคลื่อนตัวสู่หน้าสถานทูตเยอรมนี คำถามคือผู้ชุมนุมสามารถเข้าไปในพื้นที่สถานทูตได้หรือไม่?
  • The Attention อยากชวนคุณมาทำความรู้จักหลัก ‘ความละเมิดมิได้’ ในสถานที่ของคณะผู้แทน ตามอนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยความสัมพันธ์ทางทูต ค.ศ.1961

 

เป็นประเด็นน่าจับตา เมื่อกลุ่มผู้ชุมนุมทั้งสองกลุ่มเคลื่อนที่เข้าประท้วงบริเวณหน้าสถานทูตเยอรมนีเย็นวันนี้ (26 ตุลาคม) โดยกลุ่ม “เยาวชนปลดแอก” จะเดินขบวนจากบริเวณสามย่านและเดินเท้าไปยื่นหนังสือที่สถานทูตเยอรมนีในเวลา 17.00 น. ขณะที่กลุ่ม “ประชาชนคนไทย” จะเดินทางเพื่อไปยื่นหนังสือชี้แจงสถานการณ์ก่อนในเวลา 14.00 น.
 
จากการคาดการณ์เชื่อว่า จะมีมวลชนจำนวนมากเดินทางมาบริเวณหน้าสถานทูตเย็นวันนี้ ในโลกออนไลน์จึงมีคำถามว่า เราสามารถเดินทางเข้าไปยื่นหนังสือในสถานทูตได้หรือไม่?
 
คำตอบคือ “เข้าไปไม่ได้” อย่างแน่นอน เพราะพื้นที่ในสถานทูตนั้นเป็นสถานที่ที่ “ละเมิดไม่ได้”
 
เราจึงอยากชวนมารู้จักเอกสิทธิ์และการคุ้มกันทางการทูตในการคุ้มครองสถานทูตที่เกี่ยวข้องกับอนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยความสัมพันธ์ทางทูต ค.ศ. 1961 (1961 Vienna Convention on Diplomatic Relations)
 
อนุสัญญากรุงเวียนนาฯ ฉบับนี้ว่าด้วยหลักความละเมิดมิได้ในสถานที่ของคณะผู้แทน (Inviolability of Mission Premises) ระบุว่าให้ความคุ้มกัน “สถานทูต” หรือสถานที่ของคณะผู้แทนนั้นจะถูกละเมิดมิได้
 
ในที่นี้รวมถึงสถานที่ เครื่องตกแต่ง และทรัพย์สินของคณะผู้แทนในสถานที่นั้น ไปจนถึงพาหนะขนส่ง ที่จะถูกคุ้มกันจากการเข้าค้น เรียกเกณฑ์ อายัด ไปจนถึงบังคับคดี

คำถามคือ ถ้าหากบุคคลภายนอกบุกเข้าในสถานทูตจะเป็นอย่างไร?

ในการประท้วงเรียกร้องทั่วโลกย่อมเคยมีเหตุการณ์ประท้วงต่างชาติมาก่อน ยกตัวอย่างกรณีที่โด่งดังในปี 1979 นักศึกษาและประชาชนชาวอิหร่านที่ไม่พอใจการกระทำของรัฐบาลอเมริกันได้บุกรุกและทำลายทรัพย์สินของสถานทูตอเมริกาประจำกรุงเตหะราน ประเทศอิหร่าน ปีต่อมา รัฐบาลสหรัฐจึงฟ้องต่อศาลโลก เนื่องจากอิหร่านละเมิดสนธิสัญญา
 
กรณีความผิดในระดับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แม้ว่าจะเป็นในระดับบุคคลกับรัฐ ผู้ที่รับผิดชอบกรณีของผู้ประท้วงคือรัฐบาลอิหร่านตามกฎหมายระหว่างประเทศ
 
แต่นั่นคือกรณีในอดีตที่มีความแตกต่างอย่างมาก เพราะผู้ประท้วงชาวอิหร่านไม่พอใจการกระทำของรัฐบาลสหรัฐโดยตรง ต่างจากบริบทของไทย ซึ่งกลุ่มเยาวชนปลดแอกต้องการเรียกร้องรัฐไทยผ่านสถานทูตเยอรมนี
 
แต่ไม่ว่ากรณีใดๆ การบุกเข้าสถานทูตหรือมีเหตุให้เกิดความเสียหายเป็นเรื่องที่เสี่ยงต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอย่างมาก
และเป็นเรื่องที่ทุกคนควรระวัง
 
อ้างอิง:
  • กรมสนธิสัญญาและกฎหมาย. เอกสิทธิ์และความคุ้มกันทางทูต/กงสุล. https://bit.ly/3js88WU
  • ประชาไท. การบุกยึดสถานทูตสหรัฐอเมริกาเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ. https://bit.ly/3olUGYh
  • กรุงเทพธุรกิจ. จับตา 2 ม็อบเคลื่อนบุก ‘สถานทูตเยอรมัน’ วันนี้. https://bit.ly/3kzgnBK